⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 419
🕐 Son Güncelleme: 16.10.2026 20:17
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Endonezya Ulusal Afet Yönetim Ajansı, orman yangınlarının sebep olduğu yoğun duman ve hava kirliliğini azaltmak için kuru buz ile atmosferik müdahale başlattı.
- Güney Sumatra eyaletinde gerçekleştirilen ilk denemelerde, eksi 75 derecedeki kuru buz tanecikleriyle “tersinme tabakası” kırılarak dumanın dağılması sağlandı ve görüş mesafesi artırıldı.
- El Nino hava olayının da etkisiyle büyüyen yangınların ülkeye ekonomik maliyetinin 1,7 milyar doları bulabileceği tahmin ediliyor.
Cakarta, Endonezya — Endonezya’da uzun süredir kontrol altına alınmaya çalışılan orman yangınlarının yarattığı devasa duman bulutlarına karşı bilimsel ve yenilikçi bir mücadele yöntemi devreye sokuldu. Endonezya Ulusal Afet Yönetim Ajansı (BNPB) yetkilileri, geleneksel yağmur bulutu oluşturma yöntemlerinden farklı olarak doğrudan dumanı hedef alan kuru buz müdahalesinin başarıyla test edildiğini açıkladı.
“Termal Tuzak” Kuru Buzla Kırılıyor
BNPB Veri, Bilgi ve İletişim Merkezi Başkan Vekili Berton S.P. Panjaitan, yanan arazilerin atmosferde bir “tersinme tabakası” meydana getirdiğini belirtti. Sıcak havanın soğuk havanın üzerinde kalmasıyla oluşan bu “termal tuzak”, tehlikeli duman parçacıklarının doğal yollarla yükselip dağılmasını engelliyor. Bu olumsuz meteorolojik döngüyü kırmak amacıyla başlatılan operasyonlar kapsamında, ilk denemeler yangınlardan en çok etkilenen 6 eyaletten biri olan Güney Sumatra’da gerçekleştirildi.
Müdahale ekipleri, eksi 75 santigrat derecedeki 3 milimetrelik kuru buz taneciklerini alt atmosfere bırakarak termal tabakanın yapısını bozuyor. Bu sayede sıkışan duman parçacıklarının yukarıya ve çevreye doğru yayılmasına imkan tanınıyor. Yetkililer, 18 Ekim’e kadar sürmesi planlanan bu deneme uçuşlarının ilk meyvelerini verdiğini, havalimanı çevresindeki görüş mesafesinin 650 metreden 2 bin 800 metreye çıktığını bildirdi.
Yangınların Ekonomik ve Çevresel Boyutu Büyük
Güneydoğu Asya’da son yılların en büyük çevre krizlerinden biri yaşanırken, bölge ülkeleri de Endonezya kaynaklı yoğun sisten haftalardır olumsuz etkileniyor. Tarım arazisi açmak için bitki örtüsünün yakılması geleneği ve yağışları baskılayan El Nino hava olayı, yangınların şiddetini ve yayılım alanını artırıyor. Yılın ilk yedi ayında 202 bin hektardan fazla alan küle dönerken, ağustos-eylül döneminde binlerce personel ve onlarca hava aracı alevlerle mücadele etti.
Yaşanan bu büyük ekolojik krizin yanı sıra, ekonomi üzerinde de yıkıcı etkileri görülüyor. Yerli bir düşünce kuruluşu tarafından yapılan araştırmalara göre, bu yılki orman yangınlarının ülkeye maliyetinin yaklaşık 1,7 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Diğer yandan, bölgedeki ekosistem tahribatına ve benzer çevresel felaketlere karşı uluslararası kamuoyu yakından takip edilirken, uzmanlar yerel yönetimlerin bu tür yenilikçi teknolojileri yaygınlaştırması gerektiğine dikkat çekiyor. Benzer şekilde, küresel iklim krizinin etkilerini azaltmak adına Londra’daki Thames Nehri’nden 180 ton ıslak mendil çıkarılması gibi farklı coğrafyalarda atılan temizlik adımları da çevre bilincinin önemini bir kez daha gözler önüne seriyor. Ayrıca ülkede yaşanan bu olağanüstü durum, tıpkı İstanbul’da turuncu alarm verilmesi gibi halk sağlığını tehdit eden meteorolojik ve çevresel uyarılara karşı alınan önlemlerin ne denli hayati olduğunu kanıtlıyor.
