İstanbul’da Sel Felaketi ve Afet Turizmi Arasındaki Farklar

İstanbul, son dönemde etkisini artıran şiddetli yağışlar ve buna bağlı olarak gelişen sel felaketleriyle sarsılıyor. Şehrin pek çok noktasında meydana gelen su baskınları, vatandaşların yaşam alanlarını kullanılamaz hale getirirken, ciddi maddi hasar ve üzücü can kayıpları da beraberinde getirdi. Yaşanan bu trajik olaylar, küresel ölçekte görülen farklı bir kavram olan “afet turizmi” ile çarpıcı bir tezat oluşturuyor.

Afet Turizmi ve Gerçek Felaket Arasındaki Uçurum

Dünyanın farklı coğrafyalarında, özellikle Çin gibi ülkelerde “afet turizmi” adı verilen bir olgu yaşanıyor. Bu kavram kapsamında insanlar, doğal afetlerin yaşandığı veya yıkımın gerçekleştiği bölgeleri ziyaret ederek bu olayları gözlemlemek için ücret ödüyorlar. Ancak İstanbul’da yaşanan durum, bir turizm faaliyetinden ziyade, toplumsal bir yıkım ve mağduriyet senaryosu olarak karşımıza çıkıyor. İstanbul’da su basmayan ev kalmazken, aileler evlerindeki eşyaları ve hatıralarını suyun içinde buluyor.

Uzmanlar, afetlerin birer seyirlik olay haline getirilmesinin etik boyutlarını tartışırken, İstanbul gibi metropollerdeki afetlerin doğrudan yaşam hakkını ve ekonomik istikrarı tehdit ettiğini belirtiyor. Özellikle Türkiye’de baraj doluluk oranları ve su seviyeleri mercek altında tutulurken, ani yağışların şehir altyapısına verdiği zarar da göz ardı edilemez bir boyuta ulaştı.

Altyapı Sorunları ve İklim Krizi

İstanbul’daki sel felaketlerinin temelinde sadece ani yağışlar değil, aynı zamanda hızlı şehirleşme ve yetersiz altyapı sistemleri de yatıyor. Betonlaşmanın artmasıyla birlikte toprağın suyu emme kapasitesinin düşmesi, yağmur sularının hızla yüzey akışına dönüşmesine neden oluyor. Bu durum, drenaj kanallarının yetersiz kalmasıyla birleşince sokaklar adeta nehirleri andırıyor.

Yerel yönetimlerin ve merkezi hükümetin afet yönetimi konusundaki stratejileri de kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor. Bu süreçte, afet yönetimi ve kriz anlarında koordinasyonun sağlanması adına yürütülen çalışmalar kritik önem taşıyor. Nitekim, toplumsal düzenin korunması ve afet sonrası süreçlerin yönetilmesi için TBMM Başkanı Kurtulmuş izleme komisyonu için liderlerle görüşecek gibi siyasi ve idari adımların, afet sonrası yasal düzenlemeler ve denetim mekanizmaları açısından belirleyici olacağı öngörülüyor.

Gelecekte Bizi Ne Bekliyor?

İklim değişikliğinin tetiklediği ekstrem hava olayları, artık bir “istisna” olmaktan çıkıp “yeni normal” haline gelmiş durumda. İstanbul gibi yoğun nüfuslu şehirlerde, sel ve benzeri afetlere karşı dirençli şehir modellerinin geliştirilmesi bir tercih değil, zorunluluktur. Altyapı yatırımlarının artırılması, yeşil alanların korunması ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi, gelecekte yaşanabilecek benzer felaketlerin etkilerini minimize edebilir.