Fon Mağdurları İçin Etkin Pişmanlık Önerisi: Ödemeler Mağdura Yapılmalı

Türkiye’de devam eden fon manipülasyonu soruşturmaları, yatırımcıların mağduriyetini ve yasal düzenlemelerin etkinliğini tartışmaya açtı. Fon piyasalarındaki usulsüzlükler nedeniyle ciddi maddi kayıplar yaşayan yatırımcılar, belirsizliğin devam etmesiyle birlikte çözüm bekliyor. Ekonomistler ve finans uzmanları, Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında uygulanan etkin pişmanlık hükmünün, suç işleyenlere avantaj sağladığını ve mağdurların haklarını korumaktan uzak olduğunu savunuyor.

Etkin Pişmanlık Maddesi “Hukuki Bir Af” mı?

Ekonomist Dr. Murat Kubilay, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107’nci maddesinde yer alan etkin pişmanlık hükmünün oldukça sorunlu bir yapıda olduğunu ifade etti. Söz konusu madde, manipülasyon yapan kişilerin elde ettikleri haksız kazancın iki katını ödemeleri durumunda cezai indirimden yararlanmalarına olanak tanıyor. Kubilay, bu durumu “Siz suçunuzu biliyorsunuz, gelin ödemeyi yapın” yaklaşımı olarak tanımlayarak, bunun hukuki bir çerçeveden ziyade bir nevi af niteliği taşıdığını belirtti. Finansal piyasalarda kararların sadece algoritmalara bırakılmaması gerektiği gibi, yasal süreçlerin de şeffaf ve adil olması gerektiğini vurgulayan uzmanlar, mevcut sistemin adaleti sağlamakta yetersiz kaldığı görüşünde birleşiyor.

Öte yandan, tasfiye süreçlerindeki yöntemler de tartışmaların odağında yer alıyor. Ziraat Bankası’nın bazı fonların tasfiyesinde hisse senetleriyle ayni ödeme yapacağını açıklaması, yatırımcılar arasında endişe yarattı. Kubilay, varlıkların tam olarak nakde çevrilemeyip devredilmesinin, piyasadaki derinlik sorunu ve likidite sıkıntısını gözler önüne serdiğini ifade etti. Vatandaşın alım gücünün zorlandığı bir dönemde, asgari ücret ve açlık sınırı arasındaki fark artıyor gibi ekonomik göstergeler halkın refah seviyesini etkilerken, yatırımcıların sermayelerini koruyacak mekanizmaların eksikliği daha büyük bir sorun teşkil ediyor.

Mağdurlar İçin “Hisse Senedi Mağdur Fonu” Önerisi

MASAK eski Başkan Yardımcısı Dr. Ramazan Başak, sorunun çok boyutlu olduğunu ve kamusal bir ihmalin söz konusu olduğunu dile getirdi. Başak, etkin pişmanlık kapsamında ödenen iki katlık tutarın Hazine ve Maliye Bakanlığı yerine, doğrudan parası çalınan fon mağdurlarının hesaplarına yatırılması gerektiğini savundu. Bu sayede haksız kazancın doğrudan mağduriyetin giderilmesinde kullanılabileceğini belirtti.

Başak’ın sunduğu en somut çözüm önerisi ise bir “Hisse Senedi Mağdur Fonu” oluşturulması. Bu fon aracılığıyla, örgütlü dolandırıcılık faaliyetlerinden elde edilen haksız kazançların, manipülasyon kurbanı olan yatırımcılara iade edilmesi hedefleniyor. Aksi takdirde, kamu kaynaklarının bu tür mağduriyetleri gidermek için kullanmak zorunda kalınabileceğine dikkat çekildi. Soruşturmalar kapsamında tutuklanan 87 şüpheliden bir kısmının kazançlarını iade etmeye başlaması, sürecin hassasiyetini bir kez daha ortaya koydu.

Soruşturmaların geniş kapsamlı olarak devam ettiği süreçte, geçmişte görev almış bazı üst düzey yöneticilerin de şüpheli işlemlerle ilişkilendirilmesi dikkat çekiyor. Özellikle Türkiye Sigorta Genel Müdürlüğü görevinden istifa eden Taha Çakmak’ın şahsi yatırımlarıyla fonlardan kazanç sağladığı iddiaları, piyasadaki denetim mekanizmalarının ne kadar kritik olduğunu gösteriyor. Finansal okuryazarlığın artması ve yapay zekayı kullanırken dikkat edilmesi gereken 5 kritik alan gibi teknolojik ve stratejik yaklaşımların finansal kararlara entegre edilmesi, gelecekteki benzer manipülasyonların önüne geçilmesi açısından önem taşıyor.