Netanyahu’nun Güvenlik Sunumundaki Türkiye ve İttifak Haritası

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 18 Ekim tarihinde İsrailli gazetecilere yönelik gerçekleştirdiği kapsamlı sunumda ülkesinin güncellenen yeni ulusal güvenlik doktrinini tanıttı. Bölgesel dengeleri ve stratejik planlamaları yakından ilgilendiren sunumda, Ortadoğu’daki jeopolitik ittifakları gösteren özel bir harita da paylaşıldı. Söz konusu harita, bölgedeki güç dengelerinin geleceğine dair önemli ipuçları barındırması nedeniyle uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan Aynı Eksenli Grupta

Netanyahu’nun sunumu sırasında ekrana yansıttığı ve Almanya merkezli Friedrich Ebert Vakfı tarafından hazırlandığı anlaşılan haritada, Ortadoğu’daki ilişkiler üç ana eksen üzerinden ele alındı. Haritanın en dikkat çekici detaylarından biri, Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan’ın yeşil renkle aynı grupta gösterilmesi oldu. Bu ülkeler çalışmada “Sünni Elmas İttifakı” olarak adlandırılan jeopolitik grupta yer aldı.

Aynı kategoride değerlendirilen bu aktörlerin yanı sıra Suriye, Ürdün, Katar, Kuveyt ve Filistin Yönetimi gibi bölgedeki diğer ülkeler de bu grupla dostane ilişkiler kurabilecek potansiyel aktörler olarak sınıflandırıldı. Öte yandan haritada İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) mavi renkle gösterilerek “Altıgen İttifakı” adı verilen farklı bir eksene yerleştirildi. Bu eksende ayrıca Yunanistan, Hindistan, Etiyopya ve Somaliland gibi ülkeler ile bölgeler de İsrail ve BAE’nin müttefikleri arasında gösterildi. İran ve Tahran yönetimine bağlı silahlı unsurlar ise mor renkle “Direniş Ekseni” başlığı altında konumlandırıldı.

Yeni Güvenlik Doktrini ve Önleyici Stratejiler

Haritanın detaylarının yanı sıra Netanyahu’nun açıkladığı yeni ulusal güvenlik belgesi de stratejik açıdan büyük önem taşıyor. İsrail Başbakanlığı tarafından yayımlanan üç sayfalık belgede, ülkenin dış politika ve savunma mekanizmasını şekillendirecek 10 temel ilkeye yer verildi. 7 Ekim 2023 tarihinde yaşanan saldırıların ardından İsrail’in geleneksel güvenlik politikasını kökten değiştirmesi gerektiğini savunan Netanyahu, savunma odaklı yaklaşımın artık geride kaldığını belirtti.

Yeni doktrin, tehditleri kontrol altında tutma stratejisinden vazgeçilerek önleyici saldırılara öncelik verilmesini öngörüyor. Belge ayrıca sınır hatlarında stratejik tampon alanların oluşturulması, yerli savunma sanayisinin kapasitesinin artırılması, teknolojik üstünlüğün korunması ve yeni bölgesel ittifakların kurulması gibi hedefleri kapsıyor.

Seçimler Öncesi Tartışmalar ve Muhalefetin Tepkisi

Netanyahu’nun bu stratejik hamleyi, İsrail’de 27 Ekim tarihinde gerçekleştirilmesi planlanan parlamento seçimlerinden yalnızca dokuz gün önce kamuoyuyla paylaşması dikkatlerden kaçmadı. Ülkedeki muhalefet kanadı, açıklanan belgenin somut bir güvenlik stratejisi barındırmadığını ve seçim yatırımı olduğunu savundu.

Muhalefet lideri Yair Lapid ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, belgenin zamanlamasını eleştirerek Netanyahu’nun geçmişteki güvenlik açıklarını bu stratejik sunumla örtbas etmeye çalıştığını dile getirdi. Bölgesel ilişkilerin ve dış politika dengelerinin yeniden masaya yatırıldığı bu süreçte, TBMM Başkanı Kurtulmuş Bişkek’te Türkiye Büyükelçiliğini Ziyaret Etti haberi gibi uluslararası temaslar da yakından takip ediliyor. Benzer şekilde, dış politikadaki gelişmeler Batı’nın Refah Dönemi Sona mı Eriyor? Hafıza’da Masaya Yatırıldı başlıklı analizlerde de derinlemesine inceleniyor.