Arnavutluk’ta Hükümet Karşıtı Eylemler Büyüyor: Başbakan Rama İstifayı Reddetti

Arnavutluk’ta üniversite öğrencilerinin öncülüğünde başlayan ve kısa sürede ülke çapında kitlesel gösterilere dönüşen protestolar altıncı gününe girdi. Başkent Tiran başta olmak üzere birçok kenti etkisi altına alan eylemler karşısında Başbakan Edi Rama, kamuoyundan yükselen istifa çağrılarını kesin bir dille reddetti. Sosyal medya üzerinden halka hitap eden Rama, sokak hareketlerinin iktidarı değil, Arnavutluk’un Avrupa Birliği’ne katılım hedefini tehlikeye düşürdüğünü ileri sürdü.

Protestoların Fitili Tiran’da Ateşlendi

Olaylar, 13 Ekim Salı günü Tiran’da üniversite öğrencilerinin yüksek harç ücretleri, üniversitelerdeki yetersiz fiziki altyapı, mali destek eksikliği ve mezuniyet sonrası artan işsizlik gibi sorunları dile getirmesiyle başladı. Taleplerine karşılık bulamayan gençlerin eylemleri, yolsuzluk iddialarının da eklenmesiyle hükümet karşıtı geniş çaplı bir harekete evrildi. Göstericiler ile güvenlik güçleri arasındaki tansiyon çarşamba günü tırmanışa geçti. Eğitim Bakanlığı binası ve uluslararası bir finans kuruluşu dahil iki banka şubesi ateşe verilirken, Meclis oturumu güvenlik gerekçesiyle iptal edildi.

Avrupa genelinde son dönemde gençlik hareketlerinin yükselişe geçmesi, benzer şekilde Fransa’daki öğrenci protestolarının başlangıç noktası üzerinden de tartışılırken, Arnavutluk’taki krizin boyutları giderek derinleşiyor. Göstericiler kentin ana arterlerinde ve İskender Bey Meydanı çevresinde barikatlar kurarak polisle çatıştı.

Polisin Sert Müdahalesi ve Plastik Mermi İddiaları

Tiran sokaklarında tazyikli su, göz yaşartıcı gaz ve ses bombalarıyla müdahalede bulunan emniyet güçlerinin, hafta sonu gerçekleştirilen gösterilerde kalabalığa pompalı tüfeklerle plastik mermi sıktığı bildirildi. Açılan ateş sonucu iki basın mensubu ile çok sayıda eylemci yaralandı. Yaşananların ardından Emniyet Müdürü Skender Hita, basın mensuplarına yaptığı açıklamada plastik mermi kullanıldığını inkar etmedi ancak teçhizatın sınırlı biçimde devreye sokulduğunu öne sürdü. Hita ayrıca, yetki aşımında bulunduğu ve orantısız güç kullandığı tespit edilen yedi polis memurunun görevden uzaklaştırılarak haklarında idari soruşturma başlatıldığını duyurdu.

Eylemler Diğer Şehirlere Sıçradı: Ağır Bilanço

Polis kayıtlarına yansıyan verilere göre olaylar sırasında 1.067 kişi gözaltına alındı. Bunlardan 330’u serbest bırakılırken, 388 kişi hakkında adli işlem başlatıldı. Meydana gelen arbedelerde 120 polis memuru ve resmi kayıtlara göre 45 eylemci yaralandı; hastanelere başvurmayan yaralılarla birlikte sivil yaralı sayısının çok daha yüksek olduğu değerlendiriliyor.

Tiran dışına taşan eylemler Elbasan, İşkodra, Dıraç, Kukes ve Avlonya kentlerini de etkisi altına aldı. İşkodra’daki gösterilerde bir polis amirinin ağır yaralandığı açıklandı. Bölgedeki bu istikrarsızlık, küresel ölçekte Orta Doğu gerilimi küresel piyasaları tedirgin ederken Balkanlar hattında da yeni bir jeopolitik belirsizlik dalgası oluşturuyor. Diğer taraftan diplomatik dengelerin hassaslaştığı bir dönemde, ABD özel temsilcisi Ukrayna barışı için temaslarını sürdürürken Avrupa’nın güneydoğusundaki bu iç karışıklık Batı başkentlerinde yakından izleniyor.

Başbakan Rama: “Sınanan Hükümet Değil, AB Misyonudur”

İktidarının tehlikede olmadığını savunan Başbakan Rama, canlı yayında halka seslenerek, “Ben zorlanmıyorum, hükümet zorlanmıyor, seçimleri kazanan parti zorlanmıyor; bir yol, bir misyon sınanıyor. Arnavutların çok net düşünmesi gerekiyor: Bunu mu istiyorlar, şunu mu istiyorlar, yoksa AB’yi mi istiyorlar?” ifadelerini kullandı. Meydanlardaki eylemciler ise 13 yıldır iktidarda bulunan hükümetin vaatlerini yerine getirmediğini ve yolsuzluğun yapısal hale geldiğini belirterek talepleri karşılanana kadar sokakları terk etmeyeceklerini vurguluyor.