Manisa’daki 565 Yıllık Tarihi Hindistani Medresesi Kömürlük Oldu

Manisa’nın Ege Mahallesi, Terzi Sokak üzerinde yer alan ve Osmanlı İmparatorluğu’nun eğitim mirasının önemli parçalarından biri olan Hindistani Medresesi, günümüzde içler acısı bir durumla karşı karşıya. 1461 yılında inşa edildiği tahmin edilen ve bir dönem bölgenin en saygın ilim yuvalarından biri olarak kabul edilen tarihi yapı, çevresinde yükselen betonarme binaların arasında kalarak adeta yok olma tehlikesiyle yüz yüze geldi.

Tarihi Eserin Kömürlük Olarak Kullanılması Tepki Çekiyor

Aradan geçen 565 yıla rağmen ayakta kalmayı başaran yapının son kalıntısı, günümüzde mahalle sakinleri tarafından kömürlük ve depo alanı olarak kullanılıyor. Tarihi dokunun üzerine eklenen modern eklentiler ve çevresine atılan çöpler, kültürel mirasın korunması konusundaki eksiklikleri gözler önüne seriyor. Bölgedeki vatandaşlar, yapının tarihsel değerinden haberdar olmadıklarını belirtirken, atık malzemelerin dönüştürülmesi ve kültürel değerlerin yaşatılması noktasında yerel yönetimden daha duyarlı bir yaklaşım beklediklerini ifade ediyorlar.

Bir İlim Yuvasının Kısa Tarihçesi

Yerel tarih araştırmacısı Erkan Akbalık, medresenin tarihsel önemine dikkat çekerek eserin Fatih Sultan Mehmet döneminde Manisa’da yaşamış ümeradan Besayiş Ağa’nın oğlu Velet Bey tarafından inşa ettirildiğini belirtti. Akbalık, “Bu medrese, 15’inci yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı eğitim sisteminin en önemli merkezlerinden biriydi. Kare planlı yapısı, taş duvarları ve kubbeli mimarisiyle döneminin estetik anlayışını yansıtıyordu” dedi. Vakıf kayıtlarına göre; kervansaray, han ve dükkânlardan elde edilen 14 bin 480 akçelik yıllık gelirle müderrislerin maaşlarının ödendiği ve öğrencilerin tüm ihtiyaçlarının karşılandığı bir sistemin kurulduğu aktarılıyor.

Günümüze ulaşan kısmın, aslında medresenin ana binası değil, mescit veya küçük dershane bölümü olduğu tahmin ediliyor. Yunan işgali sırasında yaşanan büyük yangınlarda kompleksin büyük bir bölümünün yok olduğu düşünülüyor. Tıpkı Türkiye’nin 29 Sakin Şehri arasında yer alan bölgelerdeki gibi, tarihsel dokunun korunması artık bir zorunluluk haline gelmiş durumda.

Koruma Altına Alınması İçin Çağrı

Mahalle sakinleri, yapının girişinin yanlış planlandığını ve bölgenin bir an önce ıslah edilmesi gerektiğini savunuyor. “Buranın tarihsel bir miras olduğunu geç öğrendik. Yetkililerin bu alanı kömürlük olmaktan çıkarıp, restore ederek turizme kazandırması gerekiyor” diyen bölge halkı, tarihi eserin çöplerden arındırılmasını talep ediyor. Şehirlerin altyapı gelişimine yönelik yatırımlar, tıpkı enerji altyapısı yatırımları gibi kültürel mirasın korunmasıyla da dengelenmelidir.