Iğdır’dan Etiyopya’ya uzanan göç: “Ender” isimli şahin 14 ülke geçti

Iğdır’da uydu vericiyle takibe alınan ve “Ender” adı verilen bozkır şahini, inanılmaz bir doğa olayına imza atarak Asya’dan Afrika’ya uzanan 6 bin kilometrelik göç yolculuğunu başarıyla tamamladı. Bilim dünyasını heyecanlandıran bu takip, kuşların göç rotaları ve dayanıklılıkları hakkında çok önemli veriler sunuyor.

KuzeyDoğa Derneğince, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün izniyle Iğdır’da kurulan Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi’ndeki çalışmalar aralıksız sürdürülüyor. Aras Nehri’nin sularıyla hayat bulan Aras Kuş Cenneti’ndeki merkezde, bir yandan bölgedeki kuş popülasyonu halkalama yöntemiyle kayıt altına alınırken, diğer yandan kıtalar arası göç eden bazı yırtıcı kuş türlerine gelişmiş uydu vericileri takılıyor.

14 Mayıs’ta Doğal Yaşamına Bırakıldı

KuzeyDoğa ekibi tarafından bu yılın ilkbahar çalışmaları kapsamında 14 Mayıs tarihinde ağlara takılan bozkır şahinine (Buteo buteo vulpinus) özel bir uydu vericisi monte edildi. “Ender” ismi verilen bu özel kuşa aynı gün doğal ortamına kavuşması için özgürlük tanındı. 470 gram ağırlığındaki kuşa takılan sadece 6 gramlık hafif uydu vericisi sayesinde, Ender’in saniye saniye nerede olduğu izlenebildi.

Takip verilerine göre, kuzeye doğru göç yolculuğuna başlayan Ender; Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan rotasını izleyerek 18 Haziran tarihinde Rusya’nın Mahaçkale şehrine ulaştı ve yaz aylarını burada geçirdi. Sonbahar mevsiminin kendini göstermesiyle birlikte 20 Eylül’de kışlama alanına doğru yeniden kanat çırpan şahin, uzun soluklu ve tehlikelerle dolu güney yolculuğuna koyuldu.

Sahra Çölü’nü Mola Vermeden Geçti

Ender’in gerçekleştirdiği bu devasa göç yolculuğu, havacılık ve biyoloji uzmanlarını dahi şaşırtacak detaylar barındırıyor. Hazar Denizi çevresinde bir süre soluklanan şahin; sırasıyla Türkiye, Ermenistan, Gürcistan, Rusya, Azerbaycan, İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Yemen, Eritre, Güney Sudan, Uganda ve nihayetinde Etiyopya topraklarına vardı. Toplamda 14 farklı ülke sınırını geride bırakan Ender, 148 günlük takip süreci zarfında tam 6 bin 41 kilometre mesafe kat etti.

Yolculuk esnasında saatte 102 kilometre gibi etkileyici bir azami hıza ulaşan bozkır şahini, en yüksek 4 bin 515 metre irtifaya çıktı. Ancak en dikkat çekici performans, Afrika kıtasındaki Sahra Çölü üzerinde yaşandı. Çölü geçmek için 6 gün harcayan Ender, bu zorlu geçiş sırasında hiç mola vermeden tam 13 saat boyunca kesintisiz uçarak 478 kilometre yol kat etti.

Bilim İnsanları Süreci İzlemeye Devam Ediyor

Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi istasyon sorumlusu Gül Tutar, yürütülen çalışmaların göçmen kuşların korunması açısından kritik önem taşıdığını belirtti. Tutar, yaptığı açıklamada, “Ender isimli şahinimiz 14 ülkeyi geride bırakarak bilim dünyasına eşsiz veriler sundu. Şu an Etiyopya’nın Oromia bölgesinde bulunan kuşu izlemeyi sürdürüyoruz. Gelecekteki dönüş yolculuğunu da aynı titizlikle takip edeceğiz” dedi.

Öte yandan, doğa ve çevre alanındaki araştırmalar hız kesmeden devam ederken, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Kurum’dan Ayazağa açıklaması gibi kentsel ve ekolojik dengeleri ilgilendiren diğer gelişmeler de kamuoyunun yakın takibinde yer alıyor. Doğal yaşam alanlarının korunması ve biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliği, bu tür bilimsel projelerin temel gayesini oluşturuyor.