Şarkıcı Iamddb’den İsrail’e Yapay Zekâ Videolu Kimlik Hırsızlığı Suçlaması

Müzik dünyası, yapay zekâ teknolojilerinin kötüye kullanımıyla ilgili yeni ve tartışmalı bir vakayla sarsıldı. Angolalı-Portekizli rapçi ve şarkıcı IAMDDB (gerçek adıyla Diana Adelaide Rocha De Brito), İsrail hükümeti tarafından yürütülen resmi sosyal medya hesaplarında paylaşılan yapay zekâ ürünü bir propaganda videosunda kimliğinin “çalındığını” iddia etti. Kısa sürede büyük yankı uyandıran olay, dijital telif hakları ve yapay zekâ etiği tartışmalarını bir kez daha alevlendirdi.

Yapay Zekâ Propagandasında İzinsiz Görüntü Kullanımı

İsrail’in resmi hesaplarında paylaşılan ancak gelen tepkiler üzerine sonradan kaldırılan klipte, Manchester merkezli müzisyen IAMDDB’ye çarpıcı biçimde benzeyen yapay zekâ ürünü bir kadın figürü yer aldı. Videoda yer alan karakterin, “Sömürgeciler mi? Adını söyle. Yahudiler Yahudiya’dan, zaten ismin içinde; aynı İbranice harfler, aynı kültür, aynı dualar sürüyor” ifadelerini kullandığı görüldü. Uluslararası basına yansıyan bilgilere göre, söz konusu yapay zekâ videosu İsrail doğumlu ve New Jersey merkezli video yönetmeni Eyal Be tarafından hazırlandı ve “GELDİĞİNİZ YERE GERİ DÖNÜN! Biz döndük” sloganıyla servis edildi.

Klibin yayınlanmasının ardından dijital hak aktivisti Rafael Shimunov, sosyal medya üzerinden yaptığı incelemede büyük bir skandalı gün yüzüne çıkardı. Shimunov, klipteki yapay zekâ karakterinin giysilerinin ve duruşunun, IAMDDB’nin 2018 yılında Crack dergisi için gerçekleştirdiği bir fotoğraf çekimiyle birebir aynı olduğunu kanıtlayan basın fotoğraflarını paylaştı.

Sanatçıdan Sert Tepki ve Açıklama

Gelişmelerin ardından kişisel sosyal medya hesabından ilk tepkiyi veren IAMDDB, “Merhaba, yani… Benim yüzde yüz rızam olmayan bir şey için neden kimliğimi çaldınız?” ifadelerini kullandı. Ardından konuyla ilgili kapsamlı resmi bir açıklama yayımlayan sanatçı, videonun hazırlanma sürecine veya ilettiği mesaja hiçbir şekilde dahil olmadığını vurguladı.

Açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Resmi İsrail hükümeti hesabı tarafından paylaşılan bir videoda, bana benzeyen yapay zekâ üretimi görsellerin kullanıldığını öğrenmiş bulunuyorum. Görüntümün bu videoda kullanılmasına ne izin verdim, ne onayladım, ne katıldım ne de rıza gösterdim. Müziğime ve sanatıma her zaman sevgi, özgürlük, insanlık ve bağ kurma noktasından yaklaştım. Soykırımı, masum insanların öldürülmesini ya da kadınların, çocukların ve ailelerin acı çekmesini desteklemiyorum. Kalbim, özellikle akıl almaz derecede büyük acılar yaşamış Filistin halkı başta olmak üzere, kayıp, yerinden edilme ve şiddetle karşı karşıya kalan her masum insanın yanında.”

Dijital Dünyada Yapay Zekâ Etiği ve Hak İhlalleri

Yaşanan bu olay, yapay zekâ ile üretilen içeriklerin telif hakları, kişilik hakları ve dezenformasyon bağlamında ne denli tehlikeli boyutlara ulaşabileceğini bir kez daha gözler önüne serdi. Benzer şekilde, geçtiğimiz dönemde uluslararası alanda yaşanan hukuki gelişmeler, dijital mecralardaki telif ve ifade özgürlüğü sınırlarını yeniden tanımlamaktadır. Örneğin, küresel çapta tartışılan OpenAI CEO’su Sam Altman hakkındaki cinsel istismar davası reddedildi gibi teknoloji odaklı hukuki süreçler, yapay zekâ çağında bireylerin hak arama mücadelelerinin ne kadar zorlu olduğunu göstermektedir. Öte yandan, dünyada yaşanan bu tür krizlerin yanı sıra ülkemizde de basın ve ifade özgürlüğü alanındaki gelişmeler yakından takip edilmekte; yakın zamanda yayımlanan verilere göre üç ayda yedi gazeteci tutuklandı ve 52 habere erişim engeli getirildi kararı kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.

IAMDDB’nin kimliğinin rızası dışında bir siyasi propagandada kullanılması, yapay zekâ araçlarının telif haklarını hiçe sayan kullanımı konusunda sanatçılara ve içerik üreticilerine yönelik tehditlerin ciddiyetini artırıyor. Olayla ilgili hukuki adımların atılıp atılmayacağı ise önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.