Sel Felaketlerinde Hayatta Kalma Rehberi ve Kritik Uyarılar

İstanbul’da son dönemde yaşanan şiddetli yağışlar ve beraberinde gelen sel felaketleri, ne yazık ki 6 vatandaşımızın hayatını kaybetmesiyle sonuçlandı. Birçok ev ve iş yerinin sular altında kaldığı bu acı olaylar, toplumun hafızasında derin izler bırakan 2009 yılındaki Ayamama Deresi faciasını yeniden hatırlattı. O dönemde Ayamama Deresi’nin taşması sonucu 31 kişi yaşamını yitirmişti. Benzer felaketlerin tekrarlanmaması için sel anında yapılması gerekenler ve suyun taşıdığı riskler konusunda farkındalık hayati önem taşıyor.

Sel Sularının Görünmeyen Tehlikeleri

Sel felaketlerinde can kayıpları genellikle sadece “su içinde boğulma” olarak algılansa da gerçek durum çok daha karmaşıktır. Sel suyu, durgun bir su kütlesi değil; içerisinde çamur, kaya, çöp ve beton parçaları barındıran yıkıcı bir kuvvete sahip “çamur çorbasıdır”. Bu durum, felaketin etkilerini çok daha ölümcül kılmaktadır.

Sürüklenen Cisimler ve Fiziksel Darbeler

Sel suyunun gücüyle birlikte hareket eden tonlarca ağırlıktaki kütükler, araçlar, çöp konteynerları ve beton bloklar, insanlara çarparak ağır yaralanmalara veya ani bilincin kaybına yol açabilir. Bilincini yitiren bir birey, su seviyesi çok düşük olsa dahi yüzüstü düşerek boğulma riskiyle karşı karşıya kalır.

Suyun Muazzam Gücü ve Tuzaklar

Fiziksel olarak sel suyunun gücü hafife alınmamalıdır. Sadece 15 santimetre derinliğindeki hızlı akan bir su, bir yetişkini dengesini kaybedip düşürebilirken; 30 santimetrelik su seviyesi araçları sürüklemeye yetmektedir. Ayrıca, sel sularının kanalizasyon kapaklarını veya mazgalları tıkaması sonucu oluşan vakum etkisi, insanları suyun altına çekerek birer tuzak oluşturmaktadır. İklim değişikliğiyle artan bu ekstrem hava olayları karşısında, COP31 Antalya’da Uygulama Odaklı İklim Politikalarını Belirleyecek gibi küresel toplantılarda alınan kararların yerel düzeyde uygulanması kritik önem arz etmektedir.

Sel Anında Hayatta Kalmak İçin Altın Kurallar

Sel felaketi yaşanırken saniyelerle yarışılır. Hayatta kalma şansını artırmak için şu adımlar izlenmelidir:

• Yüksek Yerlere Kaçın: Sel uyarısı alındığı an eşya kurtarmaya çalışmak yerine derhal en yakın yüksek noktaya veya binaların üst katlarına çıkılmalıdır.
• Bodrum Katları Terk Edin: İstanbul’daki can kayıplarının büyük bir kısmının bodrum katlarda yaşandığı unutulmamalıdır. Su yükseldiği an bu alanlar birer kapana dönüşebilir.
• Elektrik Riskine Dikkat: Devrilen direkler ve su altındaki elektrik panoları elektrik çarpması riskini artırır. Ayrıca uzun süre soğuk suyla temas, hipotermi riskini doğurur.

Şehirleşme ve altyapı güvenliği konusunda alınan önlemler de bu noktada devreye girmektedir. Örneğin, Yarısı Bizden Kentsel Dönüşüm Desteği 2027 Yılına Kadar Uzatıldı haberiyle bilinen projeler gibi, yapı stokunun güvenli hale getirilmesi sel riskine karşı direnci artıracaktır.