Ege Bölgesi’nde Pamuk Üretimi 100 Bin Ton Sınırının Altına Düştü

Ege Bölgesi’nin en stratejik tarım ürünlerinden biri olan lif pamuk üretiminde ciddi bir düşüş yaşanıyor. İzmir Ticaret Borsası tarafından yürütülen rekolte tespit çalışmaları, bölgedeki pamuk üretiminin kritik bir eşiğin altına gerilediğini ortaya koydu. Yapılan tahminlere göre, 2026/2027 sezonunda Ege Bölgesi’ndeki lif pamuk üretiminin 93 bin 755 ton seviyesinde kalması bekleniyor. Bu rakam, üretimin sembolik bir sınır olan 100 bin tonun altına düştüğünü gösteriyor.

Ekim Alanlarında ve Rekoltede Sert Düşüş

Rekolte tespit çalışmaları; İzmir Ticaret Odası, Ege İhracatçı Birlikleri, Tariş Pamuk ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği ile çeşitli ticaret borsalarının iş birliğiyle gerçekleştirildi. Veriler, tarımsal üretimdeki daralmanın boyutlarını çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor. Geçtiğimiz yıl 93 bin 979 hektar olan pamuk ekim alanı, bu yıl yüzde 47,87 oranında bir kayıpla 49 bin hektara kadar geriledi.

Üretim miktarı incelendiğinde ise düşüşün hızı dikkat çekiyor. Bölgedeki lif pamuk üretimi, geçen yılki 160 bin 73 ton seviyesinden yüzde 42 oranında bir düşüşle mevcut tahminlere geriledi. 2022-2023 sezonunda yaklaşık 221 bin ton olan üretim rakamları, son yıllardaki istikrarlı düşüş eğilimini kanıtlar nitelikte. Tarımsal üretimdeki bu daralma, tekstil gibi yan sektörlerde de ekonomik zorlukların ve konkordato süreçlerinin yaşanmasına zemin hazırlayabilecek bir risk taşıyor.

Çiftçinin Maliyet Kıskacı ve Destek Çağrısı

İzmir Ticaret Borsası Meclis Başkanı Bülent Uçak, üreticilerin son üç sezondur zarar ettiklerini vurgulayarak durumun vahametine dikkat çekti. Uçak, üreticinin her bir kilogram pamukta ortalama 6 lira zarar ettiğini belirterek, maliyetlerin 40-45 lira arasında seyrettiğini, ancak yeni sezon fiyatlarının 38-40 lira bandında kaldığını ifade etti. Bu ekonomik tablo karşısında çiftçinin alternatif ürünlere yönelmesinin rasyonel bir refleks olduğunu dile getirdi.

Destekleme oranlarının enflasyon karşısında eridiğini belirten Uçak, şu karşılaştırmayı yaptı: “Son iki yılda pamuk desteğindeki artış oranı yüzde 28’de kalırken, Tüketici Fiyat Endeksi’ndeki artış yüzde 75, tarımsal girdi fiyat endeksindeki artış ise yüzde 71 oldu.” Bu durum, mazot, gübre ve sulama gibi temel girdi maliyetlerinin altında ezilen üreticiyi çözüm aramaya itiyor. Enerji ve sulama maliyetlerinin yönetilmesi noktasında küresel enerji dönüşümü ve yenilenebilir kaynaklar tarımsal sürdürülebilirlik için kritik bir çözüm yolu olarak öne çıkıyor.

Bölgedeki üretimin korunması için destekleme miktarlarının mevcut üretim maliyetlerinin en az yüzde 15 seviyesine çıkarılması, modern sulama ve mekanizasyon yatırımlarının teşvik edilmesi ile lisanslı depoculuk gibi finansal araçların yaygınlaştırılması gerektiği vurgulanıyor.