Çeşme’de Damla Sakızı Hasadı Sürüyor: Kilosu 50 Bin Lira

İzmir’in turistik ilçesi Çeşme, yalnızca turizmiyle değil, tarımsal üretimin en nadide örneklerinden biri olan coğrafi işaretli damla sakızı hasadı ile de adından söz ettiriyor. Temmuz ayında ağaçların özenle çizilmesiyle başlayan süreç, eylül ortasında damlaların toplanmasıyla devam ederken, üreticiler uzun ve zahmetli bir mesai harcıyor.

Çeşme ve Sakız Adası’nın Endemik Değeri

Dünyada yalnızca Yunanistan’ın Sakız Adası ile Türkiye’de sadece İzmir’in Çeşme ilçesinde yetişen damla sakızı, tarımsal açıdan büyük bir öneme sahip. Bölgeye has endemik bir bitki olan sakız ağacı, gıda, kozmetik ve ilaç sanayi gibi pek çok farklı sektörde ham madde olarak kullanılıyor. Sınırlı coğrafi yayılımı ve üretim zorluğu, ürünü piyasadaki en değerli tarımsal emtialardan biri haline getiriyor.

Üretici Hasan Ege Tütüncüoğlu, Cumhuriyet döneminde sayıları bine kadar gerileyen sakız ağaçlarının, son yıllarda Tarım ve Orman Bakanlığı ile üreticilerin ortak projeleri sayesinde yeniden çoğaltıldığını belirtti. 2020 yılından bu yana Çeşme topraklarıyla buluşan ağaç sayısının 50 bine ulaştığı ifade ediliyor.

Zahmetli Hasat ve Temizlik Süreci

Haziran sonu veya temmuz başında başlayan hasat dönemi, ağaç gövdelerine atılan çiziklerle başlıyor. Çiziklerden sızan reçine benzeri sıvı damlalar, yaklaşık iki buçuk ay boyunca akmaya devam ediyor. Eylül ortalarında tamamen kuruyarak yere düşen damlalar, işçiler tarafından tek tek toplanıyor.

Toplanan ham sakızlar doğrudan satışa çıkmıyor; evlerde ve tesislerde yapılan yaklaşık 1,5 aylık titiz bir temizlik sürecinin ardından tüketiciye hazır hale geliyor. Bu yoğun emek gerektiren aşamalar, ürünün maliyetine ve nihai satış fiyatına doğrudan yansıyor.

Arazi Sıkıntısı Üretimi Sınırlıyor

Çeşme genelinde yaklaşık bin dönümlük bir alanda gerçekleştirilen sakız üretimi, bölgedeki yüksek arazi maliyetleri ve turistik yapılaşma nedeniyle dar bir alanda sıkışmış durumda. Üreticiler, yeni sakız ağacı dikmek için uygun tarım arazisi bulmakta zorlandıklarını belirterek, devlet kurumlarından bu konuda tahsis desteği talep ediyor.

Öte yandan tarımsal üretimdeki bu gelişmeler sürerken, ekonominin genelinde yaşanan dalgalanmalar ve sektörel gelişmeler de yakından takip ediliyor. Benzer şekilde, küresel ölçekteki ekonomik veriler ve maliyet analizleri için küresel ham çelik üretimi eylül ayında yüzde 0,2 oranında azaldı haberi endüstriyel üretimdeki daralmalara ışık tutuyor. Ülke genelinde istihdam ve tarım dışı üretim alanındaki gelişmeler ise TCDD 166 daimi işçi alımı başladı başvuru şartları ve kadrolar duyurusuyla iş arayanlar için yeni fırsatlar sunuyor.

Tüm bu zorluklara rağmen, 5 yıl içinde meyve vermeye başlayan sakız ağaçları, hem bölge ekonomisine katkı sağlıyor hem de kaybolmaya yüz tutmuş endemik bir değerin geleceğe taşınmasını güvence altına alıyor.