Borsa İstanbul’da Yabancı Finans Kuruluşlarına Yönelik Manipülasyon İncelemesi

Borsa İstanbul’da son dönemde yaşanan olağan dışı para hareketleri, yargı ve denetleyici kurumların dikkatinden kaçmadı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ile Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), piyasa manipülasyonu şüphesiyle yabancı finans kuruluşlarının gerçekleştirdiği işlemleri derinlemesine incelemeye başladı. Soruşturmanın odak noktasında, kriz öncesinde stratejik pozisyon alan ve yüksek kâr elde eden uluslararası aracı kurumlar yer alıyor.

14 Milyar Liralık Şüpheli Kazanç ve Manipülasyon İddiaları

Yapılan incelemeler, İngiltere merkezli Merrill Lynch International (MLI) kurumunun, manipülasyon yoluyla değer kazandığı iddia edilen hisselerde çok ciddi kazançlar sağladığını ortaya koydu. Başsavcılık tarafından yürütülen soruşturmada, Merrill Lynch’in Destek Faktoring, Özata Denizcilik, Katılımevim, IEYHO, Odine ve Peker GYO gibi toplamda 21 farklı hisse senedine milyarlarca liralık yatırım yaptığı belirlendi. Söz konusu kurumun, piyasada kriz patlak vermeden hemen önce bu hisselerdeki pozisyonlarını kapatarak yaklaşık 14 milyar lira kâr elde ettiği tespit edildi.

İlgili hisselerin büyük bir kısmının fiktif (kurgu) işlemlerle şişirildiği öne sürülürken, bu durum piyasa şeffaflığı tartışmalarını da beraberinde getirdi. Finansal piyasalardaki bu tür etik dışı hareketler, iktidarın toplumsal ahlak ve vicdan üzerindeki belirleyici rolü ile de ilişkilendirilerek, ekonomik güven ortamının korunması gerektiği vurgulanıyor.

Century City ve ANELE Hisselerindeki Yaptırımlar

Soruşturmanın bir diğer ayağını ise İsviçre merkezli Century City Securities SA oluşturuyor. SPK’nın 22 Ekim tarihli bülteninde yer alan bilgilere göre, Borsa İstanbul’da “ANELE” koduyla işlem gören Anel Elektrik hisselerinde manipülatif hareketler saptandı. Beş ay içerisinde 15 liradan 225 liraya kadar yükselen bu hisselerdeki hareketlilik üzerine, iki aracı kuruluşa Borsa İstanbul ve diğer teşkilatlanmış piyasalarda iki yıl süreyle işlem yapma yasağı getirildi.

Manipülasyona karıştığı iddia edilen 48 kişi hakkında suç duyurusunda bulunulurken, incelemeler geniş kapsamlı bir şekilde devam ediyor. Bu süreçte piyasaların sağlıklı işleyişi ve denetim mekanizmalarının etkinliği, Türkiye’de basın özgürlüğü ve siyasetin medya üzerindeki etkisi gibi toplumsal dinamiklerle paralel olarak ekonomi gündeminin en önemli maddelerinden biri haline geldi.

“Bıyıklı Yabancı” Gerçeği mi?

Soruşturmanın en kritik noktalarından biri de, bu manipülatif işlemlerin kaynağının kim olduğudur. Uzmanlar ve yetkililer, söz konusu işlemlerin yabancı finans kuruluşlarının kendi kararlarıyla mı, yoksa bu kurumlar bünyesinde hesap açan yerli yatırımcılar tarafından mı gerçekleştirildiğini araştırıyor. Piyasa jargonunda “bıyıklı yabancı” olarak adlandırılan, yabancı kurumlar üzerinden işlem yapan Türk yatırımcıların bu süreçteki rolü, dosyanın seyrini değiştirebilecek bir unsur olarak görülüyor.