Endonezya’nın Yeni Başkenti Nusantara Milyarlarca Dolara Rağmen Boş Kaldı

Endonezya’nın, aşırı nüfus ve çevre sorunlarıyla mücadele eden mevcut yönetim merkezi Cakarta’nın yükünü hafifletmek amacıyla Borneo Adası’nın ormanlık bölgesinde hayata geçirdiği yeni başkent projesi Nusantara, bugünlerde farklı bir tartışmayla gündeme geliyor. Yapımına 2022 yılında başlanan ve toplam maliyetinin yaklaşık 45 milyar doları bulması öngörülen devasa proje, günümüzde geniş bulvarları ve sessiz binalarıyla dikkat çekiyor.

Ülkenin yönetim merkezini Cakarta’dan taşımak ve ekonomik faaliyetleri Cava Adası dışına yaymak amacıyla tasarlanan şehir, planlanan hedeflerin oldukça gerisinde bir tablo sergiliyor. Yaklaşık 11 milyon nüfusa sahip Cakarta’nın karşı karşıya olduğu trafik yoğunluğu, hava kirliliği ve zemin çökmesi gibi krizler, yönetimi bu radikal kararı almaya itmişti. Bu bağlamda küresel ölçekteki Batı Ülkeleri Elektrik ve Gıda Kesintilerine Neden Hazırlanıyor? sorusu gibi, büyük devlet projelerinin geleceği de uluslararası kamuoyunda sıkça tartışılıyor.

Nüfus Hedeflerin Çok Gerisinde Kaldı

Nusantara’nın 2029 yılına kadar 1,2 milyon kişiye ev sahipliği yapması hedefleniyordu. Ancak gelinen noktada kentte yaşayanların sayısı yaklaşık 10 bin seviyesinde kalırken, yeni inşa edilen konut kulelerinde yalnızca 1.800 civarında kamu görevlisi ve güvenlik personelinin ikamet ettiği bildirildi. Nüfusun bu denli sınırlı kalması, kentin günlük yaşamına doğrudan yansıyor. Geniş bulvarlarda araç trafiği oldukça seyrek seyrederken, büyük kamu binalarının çevresindeki derin sessizlik dikkat çekiyor.

Kentte modern konutların ve idari binaların inşası aralıksız sürerken; restoran, mağaza, kültürel alanlar ve eğlence gibi sosyal yaşam olanaklarının henüz yeterince gelişmemiş olması, bölgeye taşınmayı düşünen vatandaşlar ve kamu çalışanları açısından en büyük engeli oluşturuyor. Cakarta’nın hareketli ve dinamik yaşamından gelen bazı memurlar, Nusantara’nın şimdilik son derece sakin olan atmosferine uyum sağlamakta zorlandıklarını dile getiriyorlar.

Finansman Sıkıntıları ve Projenin Geleceği

Eski Cumhurbaşkanı Joko Widodo döneminde başlatılan Nusantara projesi, çevre dostu teknolojileri ve geniş yeşil alanlarıyla “akıllı ve yeşil başkent” konseptiyle tasarlandı. Ancak yönetim değişikliğinin ardından projeye aktarılan kamu kaynaklarında kısıtlamaya gidildi. 2024 yılında yaklaşık 3,5 milyar dolar olan yıllık finansman desteğinin sonraki yıllarda düşürülmesi ve özel sektör yatırımlarının beklentilerin altında kalması, inşaat sürecini ve altyapı çalışmalarını sekteye uğrattı.

Benzer şekilde, tarım ve ekosistem üzerindeki baskılar da küresel ölçekte endişe yaratırken, uzmanlar İklim Değişikliği Tarımsal Hastalıkları ve Mücadeleyi Artırıyor raporlarında olduğu gibi dev projelerin ekolojik dengelerle uyumlu yürütülmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Yaşanan tüm bu zorluklara ve ekonomik tartışmalara rağmen Endonezya yönetimi projeden vazgeçmiş değil. Yetkililer, Nusantara’nın 2028 yılına kadar ülkenin tam anlamıyla siyasi başkenti haline gelmesini ve kamu kurumlarının buraya taşınma sürecinin kademeli olarak tamamlanmasını hedefliyor. Uzmanlar ise milyarlarca dolarlık bu devasa yatırımın gerçek anlamda bir başarıya ulaşmasının, yalnızca beton binaların dikilmesine değil, şehre kalıcı nüfus çekilmesine ve ticari hayatın canlandırılmasına bağlı olduğunun altını çiziyor.