Erzurum’da 250 Yıllık Karnavas Bezi Kadınların Emeğiyle Yaşıyor

Erzurum‘un Olur ilçesine bağlı Ormanağzı Mahallesi’nin tarihi adından alan Karnavas bezi, bölgedeki kadınların gayretleriyle yeniden canlanıyor. Yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktarılan ancak zamanla unutulmaya yüz tutan bu geleneksel el sanatı, coğrafi işaret tesciliyle birlikte yeniden ekonomik ve kültürel bir değere dönüşüyor.

Yüzde 100 Pamuk ve Geleneksel Tezgahlar

Kafkaslar’a açılan geçiş yolları üzerinde yer alması nedeniyle tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapan Erzurum, zengin bir kültürel mirasa sahip bulunuyor. Bu mirasın en zarif örneklerinden biri olan Karnavas bezi, yüzde 100 pamuk ipliği kullanılarak bezayağı tekniğiyle ve kamçılı tezgahlarda özenle dokunuyor. Geçmişte ağırlıklı olarak başörtüsü olarak kullanılan bu özel kumaş, günümüzde kadınların elinde şal, salon takımı ve çeşitli ev dekorasyon ürünleri şeklinde yeniden tasarlanıyor.

Kültürel değerlerin korunması ve yaşatılması adına atılan adımlar, sadece el sanatlarını değil, aynı zamanda ülkenin genel turizm ve kültürel hafızasını da besliyor. Benzer şekilde, Türkiye’nin kültürel ve sanatsal değerlerine sahip çıkan Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy’dan 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Mesajı gibi önemli açıklamalar da bu toprakların zenginliklerinin korunmasının önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.

33 Farklı Motif Gün Yüzüne Çıkarıldı

Olur Kaymakamlığı ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 2019 yılında başlatılan kapsamlı çalışmalar neticesinde, unutulmaya yüz tutan bu zanaat yeniden ele alındı. Yapılan araştırmalar ve incelemeler sonucunda, kumaş üzerinde yaklaşık 33 farklı motif tespit edildi. Uzmanlar, bu motiflerin sonradan kumaş üzerine işlenmediğini, aksine doğrudan dokuma esnasında ortaya çıktığını belirtiyor. 2021 yılında Olur Kaymakamlığı tarafından coğrafi işaretle tescillenen dokuma, bölge kadınları için hem bir sosyalleşme alanı hem de önemli bir gelir kapısı oluşturuyor.

Kadınların Emeğiyle Geleceğe Aktarılıyor

Olur Halk Eğitimi Merkezi bünyesinde faaliyet gösteren atölyelerde eğitim alan kursiyerler, geçmişin büyük kültürünü yeni nesillere aktarmaktan duydukları memnuniyeti dile getiriyor. Kursiyerlerden Ayşe Özdemir, geçmişte kapalı kalan bu değerin yeni nesiller tarafından da öğrenilmesi gerektiğini vurgulayarak, kadınların bu mirası yaşatmak için büyük bir özveriyle çalıştığını ifade ediyor.

Gelişen teknoloji ve değişen pazar koşulları karşısında geleneksel üretimlerin ayakta kalabilmesi için dijitalleşme ve yapay zeka gibi modern çözümler de her alanda olduğu gibi zanaat sektöründe de destekleniyor. Nitekim devlet kademesinde yürütülen stratejik çalışmalar kapsamında, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Sınır Yapay Zeka Modelleri Toplantısına Katıldı başlığıyla duyurulan yenilikçi vizyon, ülkenin her alanda geleceğe adapte olma çabasını net bir şekilde ortaya koyuyor.