Fransa’da Gösteri Hasarlarını Eylemcilere Ödetme Tasarısına Tepki

Fransa’da sokak gösterileri sırasında meydana gelen maddi hasarların sorumluluğunu eylemcilere yüklemeyi hedefleyen tartışmalı yasa tasarısı, ulusal ve uluslararası sivil toplum kuruluşlarının tepkisini toplamaya devam ediyor. Fransa Senatosunda gece saatlerinde kabul edilen tasarı, barışçıl toplanma ve ifade özgürlüğü hakları üzerinde yarattığı baskı nedeniyle eleştiriliyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan uluslararası kurumlar ve hak örgütleri, düzenlemenin hukukun üstünlüğü ilkeleriyle bağdaşmadığını savunuyor.

Uluslararası Af Örgütü’nden Parlamenterlere Çağrı

Uluslararası Af Örgütü Fransa Ofisi tarafından yapılan resmi açıklamada, hükümetin gösteriler sırasındaki şiddet olayları nedeniyle oluşan zararları doğrudan sorumlu olmasalar bile göstericilere ödetmeyi amaçlayan yasa tasarısının caydırıcı bir etki yaratacağı vurgulandı. Fransız parlamenterlere çağrıda bulunularak tasarının reddedilmesi istendi. Açıklamada, tasarının kabul edilmesi halinde şiddet ve hırsızlık gibi olayların yaşandığı gösterilere bilerek katılan kişilerin, şahsen işlemedikleri fiillerden dahi sorumlu tutulacağına dikkat çekildi.

Düzenlemenin detayları arasında, bir göstericinin 10 bin avroya kadar tazminat ödemek zorunda kalabilmesi yer alıyor. Ayrıca belirli koşullarda göstericilerin sosyal yardımlarının kesilmesini öngören tekliflerin, halihazırda yoksul olan aileleri toplumdan daha da dışlayabileceği ifade ediliyor. Velilerin çocuklarının eylemlerinden sorumlu tutulabilmesine imkan tanıyan bu yaklaşımın, uluslararası hukukun temel prensiplerine aykırı olduğu belirtiliyor.

“Gösteri Hakkını Sınırlandıran Bir Dizi Değişiklik”

Uluslararası Af Örgütü Fransa Ofisi Eylem Birimi Müdürü Nathalie Godard, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Fransa’da son dönemde gösteri hakkını kısıtlayan hukuki değişikliklere bir yenisinin eklendiğini belirtti. Godard, başkalarının eylemleri nedeniyle göstericilerin sorumlu tutulmasının ve bedel ödemesinin keyfi uygulamalara kapı aralayacağını, bunun da ülkenin uluslararası yükümlülükleriyle çelişeceğini ifade etti. Benzer şekilde, Türkiye’deki yasama süreçleri ve bütçe planlamaları gibi parlamenter sistemlerde bu tür hak temelli tartışmaların yakından takip edildiği bilinmektedir.

İnsan Hakları Birliği ve Sendikalardan Ortak Bildiri

Fransa İnsan Hakları Birliği (LDH) Başkanı Nathalie Tehio’nun yanı sıra farklı sendika temsilcilerinin imzasını taşıyan ortak bildiri, 23 Ekim tarihinde Le Monde gazetesinde yayımlandı. Bildiride, lise eylemlerinin başından bu yana öğrencilerin ciddi bir baskıyla karşı karşıya kaldığı, katılımcıların saldırıya uğradığı ve yaralandığına dair görüntülerin arttığı kaydedildi. Güvenlik güçlerinin eylemlerdeki tutumuna yönelik en az 36 soruşturma başlatıldığı hatırlatılarak, gösteri özgürlüğünü zedeleyen bu adaletsiz tasarıdan vazgeçilmesi gerektiği yinelendi.

Senatoda kabul edilen tasarının bundan sonraki adresi Parlamentonun alt kanadı olan Ulusal Meclis olacak. Fransa yasalarına göre bir metnin kanunlaşabilmesi için her iki kanadın da aynı metin üzerinde mutabık kalması şartı aranıyor.