İngiltere’de Elektronik Sigara Anketi Yapay Zeka Botlarıyla Manipüle Edildi

İngiltere’de sağlık politikalarını şekillendirmeyi hedefleyen kritik bir kamuoyu yoklamasının, yapay zeka botları tarafından organize bir şekilde manipüle edilmeye çalışıldığı ortaya çıktı. Tobacco Control dergisinde yayımlanan kapsamlı bir analiz, 2023 yılında gerçekleştirilen elektronik sigara ve tütün yasa tasarısı anketindeki yanıtların büyük bir kısmının gerçek kişiler yerine botlar tarafından oluşturulduğunu kanıtladı.

Sahte Yanıtlar ve Bakanlığın Müdahalesi

İngiltere Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı, anket sürecinde olağan dışı bir veri akışı tespit ederek harekete geçti. Yapılan incelemeler sonucunda, toplam 118 bin 756 yanıttan 90 bin 835’inin sahte olduğu belirlendi. Bakanlık, bu devasa veri grubunu anket raporundan tamamen temizleyerek karar alma süreçlerinin manipüle edilmesini engelledi. Bu hamle, dijital dünyada vatandaşın ekonomi gündemi veya diğer sosyal meselelerdeki algı yönetimi çabalarına karşı önemli bir duruş olarak değerlendiriliyor.

Araştırmacılar, botlar tarafından sunulan görüşlerin belirli bir strateji dahilinde hareket ettiğini saptadı. Bot yanıtlarının tamamının çoktan seçmeli formatta olduğu ve neredeyse tamamının tek kullanımlık elektronik sigara satışlarına getirilecek kısıtlamalara karşı çıkacak şekilde programlandığı görüldü. Bu durum, manipülasyonun tesadüfi olmadığını, aksine hedef odaklı bir girişim olduğunu gösteriyor.

Gerçek Kamuoyu Görüşü Ne Söylüyor?

Sahte veriler temizlendiğinde, anketin gerçek tablosu çarpıcı bir şekilde değişti. Bot yanıtları anket raporundan çıkarıldıktan sonra, geçerli katılımcıların yüzde 79,6’sının elektronik sigara üzerindeki satış kısıtlamalarını desteklediği görüldü. Eğer bu sahte veriler dikkate alınsaydı, kamuoyunun yasa tasarısına karşı olduğu yönünde yanlış bir algı oluşacaktı. Bu tür durumlar, kamu sağlığını ilgilendiren sağlık harcamaları ve politikaları gibi hassas konularda verinin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha kanıtladı.

Demokratik Süreçler İçin Yeni Bir Tehdit

Edinburgh Üniversitesi’nden Doktor Nason Maani ve Bath Üniversitesi’nden Profesör Anna Gilmore, bu olayın İngiltere’de önemli bir sağlık politikasına müdahale etmek amacıyla yapay zekanın kullanıldığı ilk organize girişim olabileceğini belirtti. Uzmanlar, botların arkasındaki asıl gücün ve hedefin henüz netleşmediğini ancak tutarlılığın tütün endüstrisinin geçmişteki manipülasyon stratejileriyle örtüştüğünü vurguluyor.

Sigara ve Sağlık Eylemi başkan yardımcısı Caroline Cerny, yaşanan süreci “son derece endişe verici” olarak nitelendirdi. Cerny, halk sağlığını doğrudan etkileyen kararların manipüle edilmiş rakamlar üzerinden değil, sağlam kanıtlara ve uzman görüşlerine dayandırılması gerektiğini ifade etti. Yapay zekanın kapasitesi arttıkça, demokratik süreçleri korumak adına dijital güvenlik ve doğrulama mekanizmalarında yapısal reformlar yapılması zorunlu hale geliyor.