⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 445
🕐 Son Güncelleme: 29.10.2026 17:35
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Fransa’da eğitim bütçesinin yüksekliğine rağmen PISA 2025 verilerinde başarı düşüşü yaşanması, ülkede eğitim sisteminin verimliliğini tartışmaya açtı.
- Türkiye, öğrenci başına Fransa’dan 3 kat daha az harcama yapmasına rağmen fen bilimleri alanında Fransa’dan daha yüksek bir puan elde etti.
- Hükümet, devam eden öğrenci protestolarını yatıştırmak için eğitim bütçesine milyarlarca euroluk ek kaynak ve kadro desteği sağlama kararı aldı.
Fransa’da bir ayı aşkın süredir devam eden lise öğrencileri ve Sarı Yelekliler protestoları, ülkenin eğitim politikalarını ve bütçe yönetimini gündemin merkezine taşıdı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, sosyal medya platformlarında yerel makamlarca bildirilen içeriklerin büyük bölümünün kaldırıldığını duyururken, Fransız siyaseti yabancı karşıtı kuruluşların etkinliklerini iptal etme çağrılarıyla çalkalanıyor. Ancak bu toplumsal huzursuzluğun gölgesinde, ülkenin eğitim sistemine dair yayınlanan yeni bir analiz, dikkatleri verimlilik sorununa çekti.
PISA 2025 Verileri Ne Söylüyor?
Fransa merkezli Contrepoints dergisi tarafından PISA 2025 sonuçlarına dayandırılarak hazırlanan rapor, eğitimde harcanan paranın başarıyı doğrudan getirmediğini gözler önüne seriyor. Verilere göre, 15 yaşındaki Fransız öğrenciler fen bilimlerinde 483 puan alarak 482 olan OECD ortalamasına yakın bir performans sergiledi. Matematik alanında ise 458 puanla 463 olan OECD ortalamasının altında kaldı. Bu veriler, Fransa’nın 2022 yılına kıyasla fen bilimlerinde 4, matematikte ise 16 puanlık bir kayıp yaşadığını gösteriyor.
Ülkedeki eğitim harcamaları 2024 yılı itibarıyla gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 7’sine ulaşarak 197,1 milyar euro seviyesine çıktı. Ancak artan bu devasa bütçe, akademik başarıyı yükseltmek yerine düşüşü engelleyemedi. Benzer bir durumu daha önce Samsung’un teknoloji yatırımları ile kıyaslanan verimlilik krizlerinde de görmek mümkün.
Türkiye ve Fransa Arasındaki Başarı Kıyaslaması
PISA 2025 sonuçlarının en çarpıcı bulgusu, Türkiye ile yapılan harcama kıyaslamasında ortaya çıktı. Satın alma gücü paritesine göre hesaplandığında Fransa, bir öğrencinin tüm okul hayatı boyunca 126.988 dolar harcama yaparken, Türkiye bu rakamın çok altında, 38.013 dolarlık bir maliyetle 494 puan elde etti. Türkiye’nin Fransa’dan 11 puan daha yüksek bir başarı sergilemesi, “eğitimde harcama miktarı ile başarı arasında her zaman doğru orantı yoktur” tezini güçlendiriyor. Bu durum, Türk Devletleri Medeniyet Parkı gibi kültürel yatırımların yanı sıra eğitimde stratejik kaynak yönetiminin ne kadar kritik olduğunu gösteriyor.
Hükümetin Protestolara Yanıtı
Hükümet, sokaklardaki tepkileri dindirmek amacıyla mali adımlar atmaya başladı. Kolej ve liselerin binaları için 4 milyar euroluk düşük faizli kredi paketi hazırlanırken, üniversite kampüslerine 1 milyar euro ayrıldı. Ayrıca iptal edilen 836 kadronun geri getirilmesi ve 500 yeni kadro açılması kararlaştırıldı. Öte yandan, bölgedeki diğer hareketlilikler ve Arnavutluk Parlamentosunda yaşanan protestolar gibi, Fransa’daki eylemlerin de siyasi bir boyuta evrildiği gözlemleniyor.
Uzmanlar, harcama miktarı belli bir noktayı aştıktan sonra başarı artışının yavaşladığını ve bütçe ile sonuç arasındaki bağın koptuğunu savunuyor. Fransa örneği, eğitim sistemlerinde reform yaparken sadece finansal kaynak artışına değil, müfredat ve öğretim metotlarına odaklanılması gerektiğini kanıtlıyor.
