Ankara ve Bakü Arasındaki İlişkilerde Ekonomik ve Siyasi Gerilim

2026 yılının Ekim ayında Ankara ve Bakü hattında tırmanan siyasi gerginlik, iki kardeş ülke arasındaki “tek millet, iki devlet” anlayışının ekonomik boyutlarını tartışmaya açtı. Birleşmiş Milletler’deki diplomatik duruşlardan kültürel meselelere kadar uzanan kriz süreci, Azerbaycan’dan gelen sert ekonomik mesajlarla yeni bir evreye girdi.

Siyasi Gerilimin Kökleri ve Diplomatik Kriz

Ankara-Bakü hattındaki soğuk rüzgarlar, Azerbaycan heyetinin Birleşmiş Milletler’deki kritik bir konuşma sırasında salondan ayrılmasıyla ivme kazandı. Ardından gelen giriş yasakları ve üst düzey bir danışmanın görevden alınması gibi adımlar, gerilimi tırmandıran unsurlar oldu. Sürecin en kritik noktalarından biri ise Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in, Ankara’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) liderler zirvesine katılmaması şeklinde gerçekleşti. Bölgesel dinamikleri ve diplomatik görüşmelerin önemi anlamak adına bu kırılmalar stratejik bir önem taşıyor.

“Bütçemiz Yedek Fon Değildir” Mesajı

Siyasi ve kültürel anlaşmazlıkların gölgesinde kalan asıl mesele, Azerbaycan’da hükümet yanlısı Day.az platformunda yayımlanan bir makaleyle gün yüzüne çıktı. Makalede yer alan “Azerbaycan’ın bütçesi, Türk yetkililer için bir yedek fon değildir!” ifadesi, Bakü’nün Ankara’ya yönelik ekonomik duruşunu net bir şekilde ortaya koydu. Bu çıkış, Azerbaycan’ın Türkiye’nin en yakın müttefiklerinden biri olmaya devam edeceğini ancak Türkiye’nin mali destekçisi rolünü üstlenmek istemediğini gösteriyor. Devlet bütçelerinin yönetimi ve mali denetim süreçleri, ülkelerin dış politika kararlarında belirleyici bir rol oynamaya devam ediyor.

Ekonomik Karşılıklı Bağımlılık: Enerji ve Yatırımlar

İki ülke arasındaki ilişkiler, sadece siyasi söylemlerle değil, devasa ekonomik hacimlerle de şekilleniyor. Azerbaycan devlet enerji şirketi SOCAR, Türkiye’nin en büyük yabancı yatırımcılarından biri konumunda. Şirketin enerji, petrokimya ve lojistik sektörlerindeki toplam yatırımları 18 milyar doları aşmış durumda. STAR petrol rafinerisi ve Petkim gibi stratejik varlıklar, bu ekonomik bağın en somut örnekleri olarak öne çıkıyor.

Öte yandan, ekonomik bağımlılık tek taraflı değil. Türkiye, Azerbaycan gazının Avrupa’ya ulaştırılmasında kilit bir transit ülke görevini üstleniyor. Haziran 2026’da imzalanan 15 yıllık stratejik anlaşma uyarınca, 2029 yılından itibaren Absheron sahasından Türkiye’ye yıllık 33 milyar metreküp gaz taşınması planlanıyor. İlham Aliyev’in silah alımları konusundaki “kendi paramızla alıyoruz” vurgusu, ekonomik bağımsızlık arayışının ve iki ülke arasındaki yeni dengelerin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.