⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 357
🕐 Son Güncelleme: 30.10.2026 11:53
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Anayasa Mahkemesi, disiplin cezasıyla okul değiştirilen lise öğrencileri için eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
- Mahkeme, okul değiştirme cezasının kanuni bir dayanağı olmaksızın sadece yönetmelik hükmüne dayanarak verilmesini hukuka aykırı buldu.
- Karar doğrultusunda öğrencilerin haklarının iadesi için yeniden yargılama yapılmasına ve her birine 50 bin lira tazminat ödenmesine hükmedildi.
Anayasa Mahkemesi (AYM), lise öğrencilerine disiplin suçu gerekçesiyle verilen “okul değiştirme” cezasının, Anayasa ile güvence altına alınan eğitim hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, yüksek mahkeme, disiplin cezalarının kanuni bir dayanak olmaksızın sadece yönetmelik üzerinden uygulanmasını hukuk devleti ilkelerine aykırı buldu.
Disiplin Cezalarının Kanuni Dayanağı Sorunu
Olayın geçmişine bakıldığında, farklı özel eğitim kurumlarında öğrenim gören iki lise öğrencisi olan R.N.D ve M.R’nin, çeşitli disiplin suçları gerekçesiyle okul değiştirme cezasına çarptırıldığı görülüyor. R.N.D’ye 2024 yılında öğretmenlere sözlü saldırıda bulunduğu iddiasıyla, M.R’ye ise 2023 yılında sosyal medya üzerinden hakaret ve tehdit içerikli paylaşımlar yaptığı gerekçesiyle bu ceza verilmişti. Öğrencilerin idare mahkemelerinde açtığı iptal davaları reddedilince, konu Anayasa Mahkemesi’ne taşındı.
Mahkeme, inceleme sürecinde Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’ni mercek altına aldı. Yapılan incelemede, yönetmeliğin disiplin cezalarına ilişkin hükümlerinin dayandığı kanun veya kanun hükmünde kararnamelerde, ortaöğretim öğrencilerine yönelik bu tür spesifik cezaların tanımlanmadığı tespit edildi. Bu durum, eğitim sistemindeki düzenlemeler ve disiplin süreçleri açısından kritik bir hukuki boşluk olarak değerlendirildi.
Eğitim Hakkı ve Tazminat Kararı
AYM, Anayasa’nın 42. maddesinde yer alan “Eğitim ve Öğrenim Hakkı ve Ödevi” kapsamında, müdahalenin kanuni bir temele oturması gerektiğini vurguladı. Kararda, bir yönetmeliğin, kanunda öngörülmeyen bir cezayı doğrudan tesis edemeyeceği, suç ve cezaların ancak kanunla belirlenebileceği ilkesine dikkat çekildi. Bu bağlamda, gençlerin ve çocukların hakları ile eğitim süreçlerinin korunması noktasında bu karar emsal niteliği taşıyor.
Yüksek Mahkeme’nin nihai kararı şu şekilde açıklandı:
- Öğrencilerin eğitim hakkının ihlal edildiğine,
- İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla idare mahkemelerinde yeniden yargılama yapılmasına,
- Her bir öğrenciye 50 bin Türk Lirası tutarında manevi tazminat ödenmesine hükmedildi.
Bu karar, eğitim kurumlarında uygulanacak disiplin cezalarının sınırlarını ve bu cezaların hangi hukuki dayanaklarla verilebileceğini yeniden tanımlayarak, idari işlemlerin kanunilik ilkesine uygun yürütülmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.
