Osman Kavala 3 Bin 286 Gündür Tutuklu Bulunuyor

Sivil toplum ve insan hakları aktivisti Osman Kavala, 30 Ekim 2026 tarihi itibarıyla 3 bin 286 gündür tutukluluk halinin devam ettiğini gösteren kritik bir süreci geride bıraktı. 2017 yılında başlayan hukuki süreç, Türkiye’nin iç ve dış siyasetinde uzun süredir tartışılan konuların başında gelmeye devam ediyor.

2017 Yılındaki Gözaltı ve Tutuklama Süreci

Osman Kavala’nın yargı süreci, 18 Ekim 2017 tarihinde Gaziantep’te gözaltına alınmasıyla başladı. Gözaltı işleminin ardından İstanbul’a götürülen Kavala, 1 Kasım 2017 tarihinde tutuklanarak Silivri Cezaevi’ne gönderildi. Tutuklama kararı, iki temel suçlama üzerine inşa edildi: Gezi eylemleri bağlamında “hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs” ve 15 Temmuz darbe girişimi kapsamında “anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs”. Bu süreçte siyasi atmosferin gerginliği, devlet erkanından milli birlik ve kardeşlik vurgusu yapıldığı dönemlerle paralellik gösterdi.

Hukuki Süreçte Karşılaşılan Dönüm Noktaları

Kavala’nın yargılandığı dosyalar zaman içerisinde ikiye ayrıldı. Gezi eylemlerine ilişkin hazırlanan iddianame 19 Şubat 2019’da tamamlandı. Bu süreçte Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 10 Aralık 2019 tarihinde Kavala’nın derhal salıverilmesi yönünde bir karar verdi. Ancak hukuki süreç beklenen tahliyeyle sonuçlanmadı.

18 Şubat 2020 tarihinde, “hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçlamasıyla görülen duruşmada Kavala hakkında beraat ve tahliye kararı verildi. Fakat bu karar hemen ardından, “anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçlamasıyla yürütülen yeni bir dosya kapsamında Kavala’nın yeniden gözaltına alınmasıyla gölgelendi. 9 Mart 2020’de ise “siyasal veya askeri casusluk” suçlamasıyla tutukluluğu devam ettirildi. Bu tür hukuki süreçlerin küresel yankıları, Avrupa’da protestolara karşı dijital ve mali önlemler artıyor gibi bölgesel gelişmelerle birlikte uluslararası hukuk çevrelerince yakından izleniyor.

AYM ve AİHM Kararları Arasındaki Çelişki

Kavala, hak ihlalleri gerekçesiyle 4 Mayıs 2020’de Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvurdu. AYM, 29 Aralık 2020 tarihinde yedi üyenin karşı oyuyla başvuruyu reddetti. 25 Ocak 2021’de ise Avrupa Konseyi, Kavala’nın serbest bırakılmasının bir rica değil, bağlayıcı hukukun bir gereği olduğunu hatırlatarak Türkiye’ye çağrıda bulundu.

23 Mart 2021’de açıklanan AYM’nin gerekçeli kararında, Başkan Zühtü Arslan’ın da dahil olduğu yedi üyenin karşı oy kullanarak şerh düştüğü görüldü. 21 Mayıs 2021’deki duruşmalarda da tutukluluk halinin devamına karar verilmesi, Kavala’nın yıllardır süren tutukluluk halini perçinlemiş oldu.