⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 438
🕐 Son Güncelleme: 02.11.2026 09:30
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Rize’de Tarım ve Orman Bakanlığı ile Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi iş birliğinde yürütülen 10 yıllık çalışmalarla 9 yeni mandalina çeşidi tescillendi.
- Geliştirilen türler erken, orta ve geç dönem olgunlaşma özelliklerine sahip olup, bazı çeşitlerin mart ayına kadar ağaçta kalabilmesi hedefleniyor.
- Yeni türlerin test edilmesi amacıyla Antalya’ya gönderilmesiyle birlikte, Türkiye’nin mandalina ihracat ve iç piyasa sezonunun uzatılması bekleniyor.
Karadeniz Bölgesi’nin tarımsal çeşitliliğini artıracak dev bir adım atıldı. Rize’de yaklaşık on yıldır sessiz sedasız yürütülen ıslah çalışmaları meyvelerini verdi. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) ile Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) Ziraat Fakültesi’nin ortaklaşa yürüttüğü projede, 9 yeni mandalina çeşidi başarıyla tescillendi.
10 Yıllık Bilimsel Emek: Yeni Türler Tanıtıldı
Rize’nin iklim koşullarına tam uyum sağlayacak şekilde geliştirilen yeni mandalina çeşitleri; RTEÜ Yıldızı, Rizem, Pazarın Yıldızı, Senem, İyiderem, Derepazarım, Kuzey Yıldızı, Erten (Ali Rıza) ve Derin (Zihni) isimleriyle literatüre girdi. On yıllık seleksiyon ıslah sürecinin ardından elde edilen bu çeşitler, farklı olgunlaşma dönemlerine göre gruplandırıldı. Geliştirilen türlerin 3’ü erken, 3’ü orta ve 3’ü geç dönemde olgunlaşma özelliğine sahip.
Özellikle geç dönemde olgunlaşan çeşitlerin meyvelerini mart ayına kadar ağaç üzerinde muhafaza edebilmesi, Türkiye’nin turunçgil ekonomisi için stratejik bir önem taşıyor. Bu durum, mandalina hasat ve pazarlama sezonunun çok daha uzun bir zamana yayılmasına olanak sağlayacak. Bu tür hamleler, SIAL Paris 2026 Fuarında Türkiye’nin Coğrafi İşaretli Ürünleri Tanıtıldı haberinde de vurgulandığı üzere, yerel ürünlerin küresel pazarda rekabet gücünü artırmak adına kritik bir rol oynuyor.
Hasat Sezonu Uzuyor, İhracat Potansiyeli Artıyor
Yeni geliştirilen mandalina türlerinin Akdeniz iklimine uyum sağlayıp sağlayamayacağını ölçmek amacıyla, örnekler test edilmek üzere Antalya’ya gönderildi. Eğer test süreçleri başarıyla tamamlanırsa, Rize mandalinası sadece Karadeniz’in değil, Türkiye’nin tüm turunçgil üretim haritasında yeni bir oyuncu haline gelecek. Bu gelişim, Nevşehir’de Coğrafi İşaretli Kabak Çekirdeğinde Ekim Alanı Arttı örneğinde olduğu gibi, bölgeye özgü ürünlerin ıslah edilerek ekonomik değerinin yükseltilmesi stratejisiyle örtüşüyor.
Uzmanlar, iklim değişikliğiyle birlikte tarımsal üretimin de dönüşmesi gerektiğini belirtiyor. Küresel Isınma 1,5 Dereceyi Aşarsa Kriyosfer Kalıcı Hasar Görecek uyarısının yapıldığı günümüz dünyasında, bitkilerin değişen sıcaklık ve nem dengelerine uyum sağlaması hayati önem taşıyor. Rize’deki bu çalışma, bölgenin tarımsal geleceğini güvence altına almayı hedefliyor.
Rize Mandalinasının Tarihsel Geçmişi
Rize’de mandalina yetiştiriciliği aslında sanıldığı kadar yeni bir uğraş değil. 1924 yılında Uzak Doğu’dan getirilen satsuma cinsi mandalinalar, bölgenin nemli ve ılıman iklimine hızla uyum sağlamıştı. Çay tarımı bölgede baskın hale gelene kadar mandalina, Rize’nin en önemli geçim kaynaklarından biriydi. Bilimsel çalışmalar sayesinde, unutulmaya yüz tutmuş bu kadim tarım geleneği modern tekniklerle yeniden canlandırılıyor.
