Avrupa’nın Askerî Hazırlık Planları Savunma Harcamalarına Rağmen Risk Altında

Brüksel, Belçika — Avrupa Birliği’nin (AB) kilit politika ve stratejik kararları doğrultusunda yürütülen çalışmalar, kıtanın güvenlik geleceğine dair kaygıları artırıyor. Avrupa Komisyonu’nun çalışma programına ait sızdırılmış taslak belgelere göre, Avrupa’nın 2030 yılına kadar askerî açıdan tam anlamıyla hazır hâle gelme hedefi, benzeri görülmemiş siyasi iradeye ve rekor düzeydeki artışlara rağmen ciddi bir riskle karşı karşıya bulunuyor.

Sekiz sayfalık kapsamlı belgede, “Dış sınırlarımız, kritik altyapımız ve Avrupa yaşam tarzımızın temelindeki değerler giderek daha fazla tehdit altında” ifadelerine yer verilirken, özellikle hibrit tehditlerin boyutuna dikkat çekiliyor. Komisyonun 2027 yılı önceliklerini ortaya koyan bu kritik belgenin resmen onaylanarak yayımlanması beklenirken, savunma başlığı AB yönetiminin önündeki en büyük yapısal zorluk olarak öne çıkıyor.

Rekor Harcamalar Sahaya Yansımıyor

Söz konusu uyarı, Avrupa Savunma Ajansı’nın ilk Yıllık Savunma Hazırlık Raporu’ndaki tespitlerle de birebir örtüşüyor. Daha önce yayımlanan raporda da Avrupa’nın askerî kabiliyetlerindeki kalıcı eksiklikler açıkça vurgulanmıştı. Soğuk Savaş’tan bu yana en tehlikeli güvenlik ortamıyla karşı karşıya kalan kıta ülkeleri, askerî kapasitelerini artırmak için milyarlarca euro kaynak aktarıyor. Bu kapsamda Avrupa genelindeki savunma harcamaları 2025 yılında 418 milyar euro gibi rekor bir seviyeye ulaştı.

Ancak mevcut raporlar, bu devasa yatırımların henüz Avrupa’nın kendini savunma hedefini; sahada hızlıca konuşlandırılabilecek, uzun süre görev yapabilecek ve ortaklaşa çalışabilecek birleşik kuvvetlere dönüştüremediğini ortaya koyuyor. Komisyonun çalışma programında da bu duruma işaret edilerek, krizlere ya da daha kötü senaryolara hızla yanıt verme kapasitesinin artırılması için çok daha fazlasının yapılması gerektiği vurgulanıyor.

ABD’nin Askerî Varlığını Azaltması Yeni Krizler Doğuruyor

Avrupa’nın savunma alanındaki yapısal zorlukları, uluslararası gelişmelerle birlikte daha da derinleşiyor. Özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın kuvvet konuşlandırma planlarını gözden geçirerek Avrupa’daki Amerikan askerî varlığını azaltma kararı alması, Brüksel’deki endişeleri artırdı. Alınan bu karar, birliklerin operasyonel faaliyet göstermesini sağlayan kritik destek kabiliyetlerinin de geri çekilmesini kapsıyor.

Yaşanan bu gelişmelerin yanı sıra uluslararası arenadaki diğer jeopolitik dengeler de yakından takip ediliyor. Tıpkı İran’dan Avrupa üssülerine füze tehdidi gibi dış politika sarsıntıları, Avrupa’nın kendi iç güvenliğini sağlama alma zorunluluğunu acil bir boyuta taşıyor. Benzer şekilde, küresel ölçekteki askeri ve stratejik hamleler, ulusal güvenlik politikalarını doğrudan etkiliyor. Bölgesel gelişmeler sürerken, savunma sanayiindeki teknolojik yatırımlar da hız kesmeden devam ediyor. Örneğin, Hakkari’de gençlerin kendi dronunu üretmesi gibi yerel ve yenilikçi projeler, savunma teknolojilerine erişimin ne kadar kritik olduğunu gösteren küçük ama ilham verici örnekler arasında yer alıyor.

500 Milyar Euro Ek Maliyet Gerekebilir

AB Savunma Komiseri Andrius Kubilius, dışarıdan gelebilecek bu boşlukları doldurmak adına Avrupa’nın kendi stratejik destek kabiliyetlerini acilen geliştirmesi gerektiğini savunuyor. Muharip kuvvetlerin güvenli bir şekilde konuşlandırılmasına ve etkin biçimde faaliyet göstermesine imkân tanıyacak altyapı ve kabiliyetlerin sıfırdan oluşturulmasının maliyetinin ise 500 milyar euroyu bulabileceği hesaplanıyor.

Brüksel yönetimi, 27 üye ülkenin 2030 yılına kadar yeniden silahlanma ve caydırıcılık çabalarını koordine etmek adına çeşitli finansal ve stratejik öneriler sunmaya devam ediyor. İstihbarat servislerinin raporlarına göre, Rusya’nın NATO’nun sınırlarını ve direncini sınayabileceği olası senaryolara karşı Avrupa ordularının hazırlık seviyesini en kısa sürede en üst noktaya çıkarması hayati önem taşıyor.