⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 392
🕐 Son Güncelleme: 04.11.2026 13:20
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- İran’ın başkenti Tahran’da, ABD Büyükelçiliği’nin 4 Kasım 1979’da basılmasının 47. yıl dönümü dolayısıyla Washington karşıtı geniş katılımlı gösteriler yapıldı.
- “Küresel Emperyalizme Karşı Milli Mücadele Günü” kapsamında düzenlenen etkinlikler, ülke genelinde 900 ayrı noktada “Şehitlerle yemin, emperyalizmle mücadele” sloganıyla gerçekleştirildi.
- Başkentteki yürüyüş Filistin Meydanı’ndan başlayarak, geçmişte “casus yuvası” olarak adlandırılan eski büyükelçilik binası önünde sona erdi.
İran’da, ABD’nin Tahran Büyükelçiliği’ne yapılan tarihi baskın ve sonrasında yaşanan rehine krizinin 47’nci yılı dolayısıyla ülke genelinde Washington karşıtı protestolar gerçekleştirildi. Müzeden dönüştürülen eski büyükelçilik binası önünde toplanan binlerce kişi, ABD ve İsrail politikalarını sert bir dille eleştirdi.
Her yıl geleneksel olarak “Küresel Emperyalizme Karşı Milli Mücadele Günü” adı altında organize edilen etkinlikler, bu yıl “Şehitlerle yemin, emperyalizmle mücadele” sloganıyla hayata geçirildi. Başkent Tahran’daki gösterilere üst düzey sivil ve askeri yetkililerin yanı sıra, ağırlıklı olarak üniversite öğrencilerinden oluşan on binlerce vatandaş katılım sağladı.
Tahran’da Geniş Katılımlı Yürüyüş
Filistin Meydanı’nda toplanan kalabalık, Talegani Caddesi istikametine doğru yürüyüşe geçti. Göstericiler ellerinde İran ile Filistin bayraklarının yanı sıra Lübnan’daki Hizbullah flamaları ve çeşitli sloganlar içeren dövizler taşıdı. Sık sık ABD ve İsrail aleyhinde sloganların atıldığı etkinlik, dış politika gündemindeki gerilimleri bir kez daha gözler önüne serdi. Sadece başkentte değil, aynı zamanda İran genelinde 900 farklı noktada benzer nitelikte protesto mitingleri düzenlendi.
Yaşanan bu diplomatik ve jeopolitik gelişmeler uluslararası kamuoyunun dikkatini çekerken, dünyadaki diğer kriz noktaları da yakından takip ediliyor. Örneğin, Avrupa’daki diplomatik temaslar kapsamında AB liderleri Dublin’de toplanacak ve küresel teknoloji ile güvenlik meselelerini masaya yatıracak.
Tarihi Arka Plan: 4 Kasım 1979
İran’da 1-11 Şubat 1979 tarihleri arasında gerçekleşen İslam Devrimi ile Ayetullah Humeyni, Şah Rıza Pehlevi iktidarını devirmişti. Şahlık rejimini desteklemekle suçlanan ABD’nin Tahran’daki Büyükelçiliği, 4 Kasım 1979 tarihinde bir grup üniversite öğrencisi tarafından basıldı. İşgalin ardından elçilikte görevli 66 kişi, ABD ajanı oldukları iddiasıyla rehin alındı.
Baskını düzenleyen öğrenciler, ilerleyen günlerde kadın ve siyahi rehineler ile sağlık sorunları bulunan bir kişiyi serbest bıraktı. Dönemin ABD Başkanı Jimmy Carter, Washington yönetiminin şantajlara boyun eğmeyeceğini duyurdu. ABD ordusunun rehineleri kurtarmak amacıyla Tebes çöllerinde gerçekleştirdiği askeri operasyon ise kum fırtınası ve yaşanan kazalar nedeniyle başarısızlıkla sonuçlandı; kazalarda sekiz Amerikan askeri hayatını kaybetti.
Bu başarısızlığın ardından diplomasiye ağırlık veren taraflar, 19 Ocak 1981 tarihinde Cezayir Anlaşması’nı imzaladı. Anlaşmadan bir gün sonra ise 52 Amerikan vatandaşının 444 süren esaret dönemi sona erdi ve iki ülke arasındaki tüm diplomatik ilişkiler tamamen koptu.
