İspanya Yüksek Arz Nedeniyle 188 Bin Ton Zeytinyağını Piyasadan Çekiyor

Madrid, İspanya — Küresel zeytinyağı üretiminin lideri konumundaki İspanya, artan rekolte beklentileri ve yüksek stok oranları karşısında piyasayı korumak amacıyla stratejik bir karar aldı. Tarım Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan yeni düzenleme ile birlikte, zeytinyağı fabrikalarına üretimlerinin bir kısmını depolama zorunluluğu getirildi.

Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre, ülkedeki zeytinyağı fabrikaları kasım ayından itibaren aylık üretimlerinin yüzde 12’sini 30 Eylül 2027 tarihine kadar satışa çıkarmayacak. Bu süreçte üreticiler, söz konusu yağları kendi tesislerinde veya onaylı üçüncü taraf depolarında muhafaza edebilecekler. Uzmanlar, bu adımın endüstriyel üretimdeki maliyet dengesini korumayı amaçlayan fabrikalarda atık ısıyı enerjiye dönüştüren yeni sistem tanıtıldı gibi modern verimlilik hamleleriyle birlikte değerlendirildiğinde sektörel sürdürülebilirliğe katkı sunacağını belirtiyor.

Yüksek Rekolte ve Düşen Fiyat Baskısı

Son yıllarda Akdeniz havzasını etkileyen kuraklık ve aşırı sıcak hava dalgaları, zeytin hasadını olumsuz etkilemiş ve küresel çapta zeytinyağı fiyatlarının rekor seviyelere çıkmasına neden olmuştu. Ancak bu sezon beklenen güçlü hasat, fiyatlarda aşağı yönlü bir baskı oluşturdu. İspanyol üreticiler, sızma zeytinyağının kilogram fiyatında geçen yılki 4 euro seviyesinden, bu yıl kasım ayı başında yaklaşık 3 euro seviyesine gerileme yaşandığını bildirdi.

Mevcut sezon başında 357 bin tonu aşan devir stokları ile birlikte toplam üretim tahmininin 1 milyon 602 bin tonu bulması bekleniyor. Hükümetin yürürlüğe koyduğu mevzuata göre, sezon başı stokları ile tahmini üretimin toplamı son altı yılın ortalamasını yüzde 20 oranında aştığında, devletin piyasadan ürün çekme yetkisi devreye giriyor. Bu kriterin bu sezon fazlasıyla karşılanması üzerine Tarım Bakanlığı, yaklaşık 188 bin ton zeytinyağının arz fazlasını önlemek için depolara kaldırılacağını doğruladı.

Sektörde Büyük Birleşme ve Piyasaya Etkileri

Piyasadaki bu arz düzenlemesi, zeytinyağı sektörünün dev isimlerini bir araya getiren devasa bir satın alma anlaşmasıyla aynı döneme denk geldi. İspanyol kooperatifleri Dcoop ve Acesur, borsada işlem gören önemli zeytinyağı grubu Deoleo Holding’i bünyesine katmak üzere mutabakata vardı. Carbonell ve Hojiblanca gibi köklü markaları barındıran yapının, piyasadaki bu yeni dengelerle nasıl bir strateji izleyeceği ekonomi çevreleri tarafından yakından takip ediliyor.

Tarım otoriteleri, depolama zorunluluğunun üreticinin gelirini korumak ve ani fiyat çöküşlerinin önüne geçmek için kritik bir tampon görevi göreceğini vurguluyor. Eylül 2027’ye kadar sürecek olan uygulamanın, hem iç pazardaki dengeyi hem de İspanya’nın küresel ihracatındaki lider konumunu koruması bekleniyor.