⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 354
🕐 Son Güncelleme: 06.11.2026 16:38
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Kaliforniya Üniversitesi Öğretim Görevlisi Hatem Bazian, küresel İslamofobi’nin 2025 yılındaki yapısal dönüşümünü ve artan toplumsal etkilerini kaleme aldı.
- Örtük (medya/kültür kaynaklı) ve açık (siyasi/fiziksel şiddet) İslamofobi arasındaki sınırın ortadan kalktığına dikkat çekiliyor.
- İslam karşıtı söylemlerin, tetikleyici olaylar sonrası toplu cezalandırma refleksine dönüşme süresinin kritik düzeyde kısaldığı vurgulanıyor.
2025 yılı, küresel ölçekte Müslüman karşıtlığının yeni bir boyuta evrildiği bir dönem olarak kayıtlara geçiyor. Kaliforniya Üniversitesi Öğretim Görevlisi ve İslamofobi Araştırma ve Belgeleme Projesi (IRDP) kurucusu Hatem Bazian, modern dünyada İslamofobi’nin artık örtük bir önyargı olmaktan çıkıp, doğrudan fiziksel ve yapısal bir şiddete dönüştüğünü ortaya koyuyor. Bazian’ın analizine göre, İslamofobi artık zihinlerdeki bir varsayımdan ibaret değil, siyasi ve toplumsal mekanizmaları hızla harekete geçiren bir “tetikleyici” haline geldi.
Örtük ve Açık İslamofobi Arasındaki Çizgi Silindi
Bazian, İslamofobi’nin iki ana damarı olduğunu belirtiyor: Örtük ve açık İslamofobi. Yıllardır sinema, edebiyat ve haber bültenleri aracılığıyla zihinlere işlenen “şiddet yanlısı ve geri kalmış İslam” imajı, yani örtük İslamofobi, toplumsal hafızada derin bir yer edinmiş durumda. Ancak 2025’in en belirgin farkı, bu zihinsel kodların artık çok daha hızlı bir şekilde somut eylemlere dönüşmesi.
Açık İslamofobi ise; gözetleme programları, yargısız infazlar, askeri müdahaleler ve parlamento oturumlarındaki dışlayıcı söylemlerle kendini gösteriyor. Uzmanlar, bu düşmanlığın artık “Müslüman” kimliğine karşı sistematik bir saplantı haline geldiğini ifade ediyor. Dünya genelindeki bu gerilimli ortam, sosyal ve siyasi yapıları derinden sarsarken, BM: Sudan’daki iç savaş nedeniyle 15 milyon kişi yerinden edildi verilerinde olduğu gibi insani krizlerin çözümünü zorlaştırıyor.
Toplumsal Hafıza ve Tetikleyici Mekanizmalar
Hatem Bazian, Avustralya’daki Bondi Plajı olayını örnek göstererek, İslamofobik toplumsal hafızanın herhangi bir kanıta ihtiyaç duymadan harekete geçebildiğini savunuyor. Olayın yanlış tanımlanmasıyla birlikte, bir gün içinde İslam karşıtı saldırıların on sekize fırlaması, ön yargıların ne kadar kırılgan bir yapıda olduğunu kanıtlıyor. Bu süreç, toplumların barış içinde yaşama iradesini zayıflatırken, Fransa’da hayat pahalılığı protestolarında 448 kişi gözaltına alındı haberlerinde görülen toplumsal huzursuzlukların üzerine yeni bir katman ekliyor.
Küresel İslamofobi, yalnızca bireysel bir düşmanlık değil, hukuktan siyasete kadar her alanda kendini gösteren yapısal bir sorun olarak karşımızda duruyor. Bazian, bu yapısal sorunun çözümü için medyanın kullandığı dilden, siyasetçilerin söylemlerine kadar geniş kapsamlı bir dönüşümün şart olduğunu belirtiyor.
