⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 429
🕐 Son Güncelleme: 07.11.2026 15:03
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- ABD ve İngiltere merkezli üniversitelerin yürüttüğü geniş çaplı araştırma, akademideki esnek mesai uygulamalarının kadınlar için bir “bakım yüküne” dönüştüğünü ortaya koydu.
- Kadın akademisyenlerin esnekliği çocuk bakımı ve ev işleri için kullanmak zorunda kaldığı, erkeklerin ise bu durumu akademik odaklanma fırsatı olarak gördüğü belirlendi.
- Araştırma sonuçları, esnek çalışma saatlerinin kadınların kariyer ilerleyişini olumsuz etkilediğini ve kurum içinde “bilime daha az bağlı” algısı yarattığını gösteriyor.
Üniversitelerde kadınların akademik temsiliyetini artırmak ve iş-yaşam dengesini sağlamak amacıyla kurgulanan esnek çalışma politikaları, hedeflenenin aksine akademik dünyada cinsiyet eşitsizliğini derinleştiren bir yapıya büründü. ABD’deki Carnegie Mellon Üniversitesi ile İngiltere’deki Bristol Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve 10 binden fazla akademik ebeveyni kapsayan güncel araştırma, esnekliğin kadın ve erkek akademisyenler tarafından bambaşka şekillerde deneyimlendiğini gözler önüne seriyor.
Esneklik Kimin İçin Fırsat, Kimin İçin Yük?
Araştırma sonuçlarına göre, kadın akademisyenler esnek çalışma saatlerini büyük oranda çocukların okul, kreş, beslenme ve sosyal etkinlik süreçlerini yönetmek için kullanıyor. Buna karşılık erkek akademisyenlerin, eşlerinin bu esnekliği kullanarak üstlendiği ev içi sorumlulukları gerekçe göstererek kendi akademik çalışmalarına daha fazla odaklandıkları saptandı. Bu durum, akademideki esnekliğin kadınlar için ucu açık bir “bakım yüküne”, erkekler içinse “üretkenlik fırsatına” dönüştüğünü kanıtlıyor.
Konuyla ilgili uzmanlar, toplumsal cinsiyet rollerinin akademik kariyerlere yansımasının, tıpkı Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği’nde Önemli Değişiklikler yapılması kadar köklü bir zihniyet değişimini gerektirdiğini belirtiyor. Akademik çevrelerdeki bu dengesizlik, sadece bireysel kariyerleri değil, aynı zamanda kurumların verimliliğini de doğrudan etkiliyor.
Kariyer İlerleyişinde “Esneklik İllüzyonu”
İngiltere’deki Kraliyet Tarım Üniversitesi uzmanı Guoxin Ma tarafından yürütülen bir diğer çalışma ise esnek çalışma ve evden mesai uygulamalarının, kadınların doğum sonrası kariyer ilerlemelerini yavaşlattığını ortaya koyuyor. Ankete katılan kadınlar, evden çalıştıkları dönemlerde kurumları tarafından “işe ve bilime daha az bağlı” olarak damgalandıklarını ifade ediyor. Bu durum, akademideki Bakan Kacır: Türkiye Küresel Yapay Zeka Çerçevesine Katkı Sağlayacak vizyonu gibi yenilikçi hedeflerin, çalışma kültürü değişimleriyle desteklenmesi gerektiğini hatırlatıyor.
Araştırmada öne çıkan bir diğer çarpıcı nokta ise erkek akademisyenlerin durumu. Ebeveynlik sorumluluğunu üstlenmek için esnek çalışmayı talep eden erkeklerin de meslektaşları tarafından küçümsenme veya kariyerlerinin sekteye uğraması endişesi taşıdığı belirlendi. Bu durum, akademik dünyadaki katı “çalışma kültürü” normlarının, ebeveynlik rolünü üstlenmek isteyen her iki cinsiyet için de baskılayıcı olduğunu gösteriyor.
Sonuç olarak, akademideki esnek mesai uygulamaları, yapısal bir eşitsizliği gidermek yerine, ev içi rollerin akademik dünyaya taşınmasına neden oluyor. Uzmanlar, kurumların sadece “esnek saatler” sunmakla kalmayıp, bu esnekliğin hem kadın hem de erkek akademisyenler tarafından eşit şekilde kullanılabileceği kapsayıcı politikalar geliştirmesi gerektiğini vurguluyor. Aksi takdirde, akademideki Ankara Tren Garı’nda Yolcu Garantisi Ödemesi 885 Milyon Lira Oldu haberinde olduğu gibi, kamu kaynaklarının veya akademik potansiyelin yanlış yönetilmesine benzer bir verimsizlik yaşanmaya devam edeceği öngörülüyor.
