⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 481
🕐 Son Güncelleme: 07.11.2026 05:38
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Ankara YHT Garı’nda verilen yolcu garantilerinin karşılanmaması nedeniyle Hazine’den işletmeci firmaya toplam 117 milyon 236 bin dolar ödeme yapıldı.
- 10 yıllık süreçte 66 milyon yolcu garanti edilmesine rağmen, gerçek yolcu sayısı 22 milyon 800 bin seviyesinde kaldı.
- Gar bünyesindeki AVM, otel ve otopark gelirleri işletmeci firmaya ait olup, tesisler 2037 yılında kamuya devredilecek.
Türkiye’nin ulaşım ağının merkez noktalarından biri olan Ankara Yüksek Hızlı Tren (YHT) Garı, yap-işlet-devret modeliyle hayata geçirilen projelerin maliyet tartışmalarının odağına yerleşti. 29 Ekim 2016 tarihinde hizmete açılan ve işletmesi Kolin-Limak-Cengiz ortaklığı tarafından yürütülen garın, yolcu garantileri nedeniyle kamu bütçesine getirdiği yük rakamlarla ortaya çıktı.
Yolcu Garantileri ve Ödeme Mekanizması
YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz tarafından paylaşılan verilere göre, Ankara YHT Garı’nın işletme sözleşmesinde farklı bir ödeme modeli uygulandığı belirtiliyor. Bu modele göre, Hazine hem gerçekleşen hem de gerçekleşmeyen yolcu sayısı için ödeme yapıyor. Garanti kapsamında olan ancak gelmeyen her bir yolcu için işletmeci firmaya 1,5 dolar ödeme yapılırken, garanti sınırının üzerinde gelen her yolcu için ise 50 cent ödeme yapılıyor.
Bu mali tablo, özellikle kamu kaynaklarının yönetimi konusunda tartışmaları beraberinde getiriyor. Benzer şekilde, siyasi arenada da Özgür Özel ve Yeni Parti’den mali kaynak arayışı hamlesi gibi ekonomi odaklı tartışmaların arttığı bir dönemde, YİD (Yap-İşlet-Devret) projelerinin maliyeti yeniden gündeme gelmiş oldu.
10 Yıllık Bilançoda Büyük Fark
Garın hizmete girdiği tarihten itibaren geçen 10 yıllık süreç incelendiğinde, öngörülen yolcu sayıları ile gerçek rakamlar arasındaki uçurum dikkat çekiyor. Sözleşme gereği 10 yıl için toplam 66 milyon yolcu garantisi verilmişken, bu süre zarfında gara gelen gerçek yolcu sayısı 22 milyon 800 bin olarak kaydedildi. Gerçekleşmeyen 43 milyon 200 bin yolcu için yapılan ödemelerle birlikte, işletmeci firmaya aktarılan toplam tutar 117 milyon 236 bin dolara (güncel kurla yaklaşık 5 milyar 889 milyon lira) ulaştı.
Hata payının yüzde 61 ile 89 arasında değiştiği bu süreçte, sadece ilk iki yıl garanti rakamlarının üzerine çıkıldığı ve bu durumun şirket lehine ek gelir sağladığı belirtiliyor. Kamu maliyesindeki bu durum, Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek’ten vergi borçlarına faiz indirimi sinyali gibi tasarruf ve mali disiplin adımlarının atıldığı bir dönemde kritik bir veri olarak değerlendiriliyor.
Gelecek Projeksiyonu ve Devir Süreci
Önümüzdeki dönem için belirlenen hedefler de benzer bir tablo çiziyor. Ekim 2025 ile Ekim 2026 dönemi için 10 milyon yolcu garantisi verilmiş olmasına rağmen, gerçekleşen yolcu sayısının yaklaşık 2 milyon 988 bin olduğu görülüyor. Bu durum, önümüzdeki dönemde gelmeyen yaklaşık 7 milyon yolcu için Hazine’den 7 milyon 700 bin dolarlık ek bir ödeme yapılacağı anlamına geliyor.
Ankara YHT Garı’nın sadece yolcu taşımacılığı değil, aynı zamanda ticari alanları da işletmeci firmaya büyük avantajlar sağlıyor. Gar bünyesinde yer alan 70 mağazalı AVM, 134 odalı otel ve 1200 araçlık otoparkın tüm gelirleri işletmeci firmanın kasasına giriyor. Tüm bu birimler ve gar binası, sözleşme gereği Nisan 2037 tarihinde kamuya devredilecek.
