⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 429
🕐 Son Güncelleme: 08.11.2026 12:33
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- IKBY’de KDP ve KYB arasındaki siyasi anlaşmazlık nedeniyle iki yıldır yapılamayan parlamento toplantısı, KDP’nin çağrısıyla gerçekleştirildi.
- KYB ve bazı muhalif partilerin boykot ettiği oturumda, KDP ve küçük partiler çoğunluğu sağlayarak parlamento yönetimini belirledi.
- Bu gelişme, bölgedeki iki ana siyasi güç arasındaki tarihsel rekabetin yeniden alevlenmesi ve ortak yönetim modelinin sarsılması riskini taşıyor.
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) siyasetinde, bölgenin iki ana aktörü olan Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) arasındaki siyasi ayrışma, yeni bir kırılma noktasına ulaştı. 20 Ekim 2024 tarihinde gerçekleştirilen seçimlerin ardından, hükümet içindeki görev paylaşımı ve yönetimsel yetkiler konusunda yaşanan derin anlaşmazlıklar nedeniyle iki yıldır parlamento toplantıları gerçekleştirilemiyordu. Ancak 4 Kasım 2026 tarihinde KDP’nin çağrısıyla toplanan parlamento, bölgedeki güç dengelerini yeniden şekillendirecek bir hamleye sahne oldu.
Parlamento Toplantısı ve Yeni Yönetim Yapısı
100 sandalyeli IKBY parlamentosında yapılan oturum, bölgedeki siyasi kilitlenmenin çözümü gibi görünse de aslında gerilimi daha karmaşık bir hale getirdi. Toplantıya KYB, Yeni Nesil ve Halvest Hareketi gibi muhalif gruplar boykot kararı alarak katılmazken; KDP, küçük partiler ve azınlık temsilcilerinin desteğini arkasına aldı. 39 milletvekiline sahip olan KDP, toplamda 52 milletvekilinin katılımıyla parlamento yönetiminin seçilmesini sağladı. Bu durum, KDP’nin yönetimsel kontrolü ele geçirmesi anlamına gelirken, KYB kanadında dışlanmışlık hissini ve siyasi ayrışmayı daha da derinleştirdi.
Bölgedeki bu siyasi hareketlilik, Orta Doğu’nun genel jeopolitik dengeleriyle de yakından ilgili. Batı Şeria’daki yeni askeri emirler gibi bölgesel gerilimlerin arttığı bir dönemde, IKBY içindeki istikrarsızlık yerel ve bölgesel güvenliği doğrudan etkileyebilir.
Tarihsel Arka Plan: “Aşbetal” Süreci ve Siyasi Kırılmalar
KDP ve KYB arasındaki rekabet, sadece güncel bir yönetim kavgası değil, kökleri 1970’lere kadar uzanan tarihsel bir süreçtir. Kürt siyasi tarihinde “Aşbetal” (duran-işlemeyen değirmen) olarak nitelendirilen süreç, bu ayrışmanın en kritik dönemeçlerinden biridir. 1970 yılında Baas rejimi ile imzalanan otonomi anlaşması sonrası, 1975’teki Cezayir Anlaşması ile Kürtlerin desteği kesilmiş ve hareket büyük bir darbe almıştı. Molla Mustafa Barzani’nin geri çekilme kararı sonrası, hareketin öncü isimlerinden İbrahim Ahmed ve Celal Talabani, KDP’den ayrılarak KYB’yi kurmuştu.
1990’larda iç savaşa ve iki ayrı yönetim yapısına yol açan bu rekabet, 2003 yılında Saddam Hüseyin rejiminin devrilmesiyle geçici bir uzlaşı dönemine girmişti. 2005 Anayasası ile kurumsallaşan federal statü, iki parti arasındaki rekabeti belirli bir düzleme çekse de, son yaşanan gelişmeler bu ortaklık modelinin geleceğini tartışmaya açtı. Bölgesel istikrarın korunması, Türkiye ve Avrupa ilişkilerindeki krizler gibi geniş çaplı diplomatik süreçlerin yönetilmesi açısından da büyük önem arz ediyor.
Sonuç olarak, KDP’nin parlamentoda sağladığı çoğunluk, kısa vadede yönetimi harekete geçirse de, KYB’nin boykotu ve siyasi dışlanmışlığı, IKBY’nin iç barışını ve gelecekteki ortak karar alma mekanizmalarını ciddi şekilde tehdit ediyor.
