Küresel Vahşi Yaşam Ticaretinde Alınıp Satılan Tür Sayısı 107 Bine Yükseldi

Bilim dünyası, küresel ekosistemi tehdit eden vahşi yaşam ticareti konusunda çarpıcı bir gerçekle karşı karşıya. Science Advances dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırma, dünya genelinde ticarete konu olan hayvan ve bitki türü sayısının, daha önce tahmin edilen rakamların en az iki katı olduğunu ortaya koydu. Uzmanlar, yaklaşık 50 bin türün alınıp satıldığını öngörürken, güncel veriler bu sayının 107 bin 356 canlı türüne ulaştığını gösteriyor.

Ticaretin Kapsamı ve Artış Nedenleri

Araştırma sonuçları, vahşi yaşam ticaretinin sadece egzotik hayvan kaçakçılığından ibaret olmadığını; balıkçılık, kereste ve moda endüstrisi gibi dev sektörleri de kapsadığını kanıtlıyor. Özellikle internet üzerinden gerçekleştirilen satışların artması, denetim mekanizmalarını yetersiz kılıyor. Artık örümcek yumurtalarından nadir sürüngenlere kadar pek çok tür, tek bir tıkla dünyanın öbür ucuna postalanabiliyor.

University of Melbourne’da görev yapan Profesör Alice Hughes, ticaretin biçim değiştirdiğine dikkat çekerek, modern evcil hayvan ve süs amaçlı ticaretin boyutlarının tam olarak görülemediğini belirtiyor. Hughes’a göre, sıkı denetimler uygulanmadığı sürece bu kontrolsüz artışın önüne geçilmesi mümkün değil. Öte yandan, küresel siyasi atmosfer ve Trump’ın İran tehditleri ve Kongre seçimleri sonrası beklentiler gibi diplomatik süreçler, uluslararası çevre anlaşmalarının uygulanabilirliği üzerinde belirleyici bir rol oynayabilir.

Kültürel Alışkanlıklar ve Ekolojik Riskler

Ticaretin en dikkat çekici boyutlarından biri, özellikle ABD’deki tüketici alışkanlıkları. Center for Biological Diversity tarafından yapılan uyarılar, Cadılar Bayramı veya yılbaşı gibi özel günlerde “gotik” ve ürkütücü süslemeler arayan tüketicilerin, yarasa gibi canlıları dekorasyon amaçlı satın aldığını gösteriyor. Bu durum, belirli türlerin popülasyonları üzerinde geri dönülemez baskılar oluşturuyor.

Doğal yaşamın korunması, sürdürülebilir turizmle de doğrudan ilişkili. Örneğin, Bakan Ersoy turizmdeki kayıpların tanıtımla telafi edildiğini açıkladı; ancak biyolojik çeşitliliğin kaybı, uzun vadede ekoturizm potansiyelini ve doğal mirasın korunmasını ciddi şekilde tehdit ediyor.

Veri Eksikliği ve Denetim Sorunu

Aralık 2022’de yaklaşık 200 ülke, doğa tahribatını durdurmak amacıyla vahşi yaşam ticaretini “sürdürülebilir, güvenli ve yasal” hale getirmeyi taahhüt etmişti. Ancak araştırmacılar, bu hedefin önündeki en büyük engelin veri eksikliği olduğunu savunuyor. Profesör Hughes, ülkelerin başarı ölçütü olarak kullandığı göstergelerin yalnızca balık stoklarını içerdiğini, bunun da ticareti yapılan toplam türlerin sadece yüzde 3’üne denk geldiğini vurguluyor.

Vahşi yaşamı koruma savunucusu Chris Shepherd ise, ticarete sürekli yeni türlerin dahil edildiğini ve özellikle evcil hayvan talebinin birçok türü yok oluşun eşiğine getirdiğini ifade ediyor. Uzmanlar, türlerin yok oluşunu önlemek için daha sistematik bir veri toplama ve küresel paylaşım sisteminin acilen devreye sokulması gerektiği konusunda hemfikir.