⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 394
🕐 Son Güncelleme: 09.11.2026 11:25
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- SGK ve emniyet birimleri, şirket araçlarını kullanan sigortasız sürücülere yönelik denetimlerde otomatik ceza yerine inceleme yöntemine geçiyor.
- Sürücü ile şirket arasında geçmişe dönük iş ilişkisi bulunmaması durumunda, tarafların ifadeleri alınarak akrabalık veya arkadaşlık gibi detaylı araştırmalar yapılacak.
- Kayıt dışı çalışmanın tespit edilmesi halinde, hizmet günü hesaplama yöntemlerinde yeni kriterler uygulanacak.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile il emniyet müdürlükleri arasında 2021 yılından bu yana sürdürülen kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında, ticari araç sürücülerine yönelik denetim usullerinde önemli bir değişikliğe gidildi. Şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan ancak SGK kaydı bulunmayan sürücüler için uygulanan doğrudan idari para cezası yöntemi, yerini daha kapsamlı bir inceleme sürecine bırakıyor.
Otomatik Ceza Dönemi Sona Eriyor
Trafik ekiplerinin yollarda gerçekleştirdiği rutin kontroller, sadece otomobil kazalarını önlemek veya trafik düzenini sağlamakla kalmıyor; aynı zamanda kayıt dışı ekonominin önüne geçmeyi de hedefliyor. Denetimler sırasında ticari bir aracın direksiyon başında bulunan kişinin sigortasız olduğunun tespit edilmesi durumunda, daha önce tutanak bilgilerine dayanarak doğrudan ceza kesiliyordu. Ancak yeni düzenleme ile birlikte, sürücü ile araç sahibi şirket arasında geçmişe dönük bir işçi-işveren ilişkisi saptanmazsa, doğrudan ceza kesilmeyecek.
Bu yeni sistemde, trafik tutanağındaki bilgiler SGK denetmenlerine iletilecek. Denetmenler, sürücü ile şirket arasındaki bağı netleştirmek adına tarafların ifadelerine başvuracak. Yapılan incelemelerde, sürücünün araç sahibiyle olan akrabalık veya arkadaşlık ilişkisi ile aracın sadece emanet olarak kullanılıp kullanılmadığı titizlikle araştırılacak. Hazırlanacak rapor sonucuna göre, durumun gerçekten bir kayıt dışı istihdam mı yoksa kişisel bir kullanım mı olduğu belirlenecek.
Kayıt Dışı İstihdamda Hizmet Günü Hesaplaması Değişti
Yeni düzenleme, sadece ceza yöntemini değil, sigortasız çalışmanın tespit edilmesi durumunda hizmet günlerinin nasıl hesaplanacağını da yeniden tanımlıyor. Gümrüklerde kaçakçılıkla mücadele kapsamında uygulanan sıkı denetimlerin bir benzeri, bu yöntemle sosyal güvenlik alanında da uygulanmış olacak. Düzenlemeye göre, bir işyerinde fiilen çalışıldığına dair birden fazla belgeye ulaşılması durumunda, en eski tarihli tespit işe giriş tarihi olarak kabul edilecek.
Aynı ay veya takip eden aylarda yapılan tespitlerde, her bir gün için bir günlük hizmet kazandırılacak ve bu çalışma biçimi “kısmi süreli çalışma” kapsamında değerlendirilecek. Eğer bir ay boyunca herhangi bir tespit yapılmaz ve ardından yeni bir tespit gerçekleşirse, bu durum yeni bir işe giriş olarak kabul edilecek. Bu sayede, kayıt dışı istihdamın sürekliliği ve kapsamı daha net bir şekilde ortaya konulabilecek.
Yeni genelge hükümleri, halihazırda inceleme aşamasında olan veya henüz ilgili servislere iletilmemiş tüm dosyaları da kapsayacak şekilde geriye dönük olarak uygulanabilecek. Bu durum, şirketlerin ve sürücülerin ticari araç kullanımlarında daha dikkatli ve şeffaf olmalarını zorunlu kılıyor.
