İsrail’de Haredi Partileri Netanyahu’nun Görüşme Talebini Geri Çevirdi

Kudüs, İsrail merkezli siyasi gelişmelerde sular durulmuyor. İsrail’de yayın yapan ulusal medya organlarının aktardığı bilgilere göre, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun koalisyon ve erken seçim hesapları kapsamında Haredi partileri üzerinden yürüttüğü stratejik hamleler duvara çarptı. Siyasi kulislerde uzun süredir konuşulan iddialar, Netanyahu’nun parti temsilcileri üzerinden beklediği sonucu alamamasıyla yeni bir boyut kazandı.

Mevcut siyasi tablonun kilit aktörleri konumundaki Ultra-Ortodoks (Haredi) partilerle doğrudan temas kurma arayışına giren Netanyahu, Tevrat Sancağı ve Şas partilerinin üst düzey dini liderlerine ulaşmak istedi. Edinilen bilgilere göre Başbakanlık yetkilileri, Tevrat Sancağı Partisi’nin dini liderleri Haham Dov Lando ve Moshe Hillel Hirsch ile Şas Partisi’nin kıdemli dini liderlerinden biriyle görüşme talep etti. Ancak bu talepler, “resmi kanalların dışına çıkılmaması gerektiği” gerekçesiyle hahamların yakın çevresi tarafından anında geri çevrildi.

Askerlikten Muafiyet Şartı Siyasi Dengeleri Değiştiriyor

İsrail’de son dönemde en çok tartışılan konuların başında gelen zorunlu askerlik meselesi, koalisyon pazarlıklarının da merkezinde yer alıyor. Haredi partiler, Yashar Partisi Başkanı Gadi Eisenkot liderliğinde kurulması muhtemel “Değişim Bloğu”na ya da diğer siyasi yapılara destek vermek için katı şartlar öne sürüyor. Ultra-Ortodoks kesim, Yüksek Mahkeme’nin onaylayacağı kalıcı bir yasa çıkarılana kadar Haredileri askerlikten muaf tutacak en az bir yıl geçerli geçici bir düzenleme talep ediyor.

Aynı zamanda bu süreçte Başsavcı Gali Baharav-Miara ve Meclis Dış İlişkiler ve Savunma Komitesi Başkanı’ndan onay garantisi isteniyor. Talep edilen geçici düzenlemenin hayata geçmesi durumunda, tüm Haredilerin zorunlu askerlikten muaf tutulacağı ve asker kaçaklarına yönelik yaptırımların ortadan kalkacağı ifade ediliyor. Bu durum, bölgedeki iç siyasi dengeleri alt üst ederken benzer uluslararası krizler ve stratejik hamleler global ölçekte de yakından takip ediliyor. Tıpkı KKTC Dışişleri Bakanlığından Üçlü Görüşme Açıklaması gibi diplomatik hassasiyet barındıran olaylar zinciri, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’daki dengeleri doğrudan etkiliyor.

Netanyahu’nun Kampanya Hamleleri ve Meclis Tablosu

Siyasi kulislerden sızan bilgilere göre Netanyahu, Haredi partilerinden Gadi Eisenkot liderliğinde kurulması beklenen olası koalisyon hükümetine ret oyu vermesini talep ediyor. Olası bir erken seçim senaryosunda zafer kazanarak Haredi toplumunun tüm taleplerini karşılayacak yasal düzenlemeleri hayata geçirme sözü veren Netanyahu yanlısı sağcı gruplar, sahada da çalışmalarını hızlandırdı. Bu kapsamda Haredi mahallelerinde bilgilendirme broşürleri dağıtıldığı ve ilerleyen günlerde din adamlarının evleri önünde protesto gösterileri ile kampanyalar düzenlenmesinin planlandığı bildirildi.

Hatırlanacağı üzere 27 Ekim’de gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından 4 Kasım’da açıklanan kesinleşmiş resmi sonuçlara göre, ne mevcut koalisyon ne de muhalefet bloğu 120 sandalyeli İsrail Meclisinde hükümet kurmak için yeterli olan 61 çoğunluğa ulaşabilmişti. Meclisteki 120 milletvekilinden 67’si, Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’a hükümeti kurma yetkisini muhalefet lideri Eisenkot’a vermesi yönünde tavsiyede bulunmuştu. Bölgedeki bu sancılı siyasi süreç ve meclis içi çekişmeler, ülkede istikrarsızlığın bir süre daha devam edeceğini gösteriyor. Benzer şekilde, komşu bölgelerdeki gelişmeler de yakından izlenirken, İsrail’de Muhalefet Bloğu Meclis Yönetimi İçin Uzlaşıya Vardı yönündeki gelişmeler de parlamentodaki tıkalı mekanizmaları açma çabalarının bir parçası olarak öne çıkıyor.