⏱️ Okuma Süresi: 3 dk
📝 Kelime: 508
🕐 Son Güncelleme: 10.11.2026 22:40
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31 iklim zirvesi öncesinde, Avrupa’dan ithal edilen plastik atıkların geri dönüşüm süreçleri ve çevresel etkileri tartışılıyor.
- Adana’nın Küçükdikili bölgesinde yaşayanlar, tesislerde atıkların açık alanda yakıldığını, bunun hava kirliliğine ve sağlık sorunlarına yol açtığını belirtiyor.
- Uzmanlar, plastiklerin yalnızca %9’unun geri dönüştürülebildiğini vurgulayarak atık ticaretinin “yeni bir sömürgecilik biçimi” olduğunu savunuyor.
Türkiye’nin Antalya’da ev sahipliği yapmaya hazırlandığı Birleşmiş Milletler (BM) COP31 iklim zirvesi yaklaşırken, ülkenin plastik atık ithalatı ve geri dönüşüm tesislerinin yarattığı çevresel tahribat yeniden tartışmaların odağına yerleşti. Özellikle Adana’da yoğunlaşan şikâyetler, Avrupa’dan gelen atıkların geri dönüştürülmek yerine yakıldığını ve bu durumun ciddi bir halk sağlığı krizine dönüştüğünü ortaya koyuyor.
Adana’da Hava Kirliliği ve Sağlık Endişeleri
Adana’nın dar gelirli mahallelerinden biri olan Küçükdikili’de yaşayan vatandaşlar, bölgedeki geri dönüşüm tesislerinin atıkları düzenli olarak açık alanda yaktığını öne sürüyor. Gökyüzünü kaplayan siyah dumanlar ve yerleşim yerlerine çöken küllerin günlük yaşamı imkansız hale getirdiğini belirten bölge sakinleri, durumun vahametini dile getiriyor. Bölge sakinlerinden Murat Esin, koku ve kül nedeniyle nefes alamadıklarını ifade ederek, bölgedeki kanser vakalarının arttığına dair endişelerini hükümet yetkililerine ilettiğini ancak somut bir çözüm alamadığını vurguladı.
Çevre aktivisti Yaşar Gökoğlu ise bu durumun ekonomik bir tercihten kaynaklandığını savunuyor. Gökoğlu, geri dönüştürülemeyen atıklardan kurtulmanın en ucuz yolunun yakmak olduğunu belirterek, Avrupalı ülkelerin atıklarını ayrıştırarak vicdanlarını rahatlattıklarını ancak bu atıkların Türkiye’de insanları zehirlediğini ifade etti. Öte yandan, endüstriyel yangınlar bölgenin kanayan yarası olmaya devam ediyor. Tesislerde çıkan yangınların çoğu zaman “kaza” olarak nitelendirildiği belirtilirken, otoyolda yanan tır gibi münferit kazaların aksine, bu tesislerdeki yangınların sistematik bir sorun olduğu iddia ediliyor.
Geri Dönüşüm Yanılsaması ve Atık Sömürgeciliği
Mikroplastik Araştırma Grubu’ndan deniz biyoloğu Sedat Gündoğdu, mevcut plastik atık ticaretini “sömürgeciliğin yeni bir biçimi” olarak tanımlıyor. Plastik malzemelerin doğası gereği yalnızca yüzde 9’unun geri dönüştürülebildiğini hatırlatan Gündoğdu, atılmak üzere tasarlanan bir malzemenin geri dönüştürülmeye çalışılmasının yüksek maliyetli olduğunu belirtti. Bu yüksek maliyet nedeniyle Avrupa’nın kendi atıklarını başka ülkelere gönderdiğini savunan uzman, mevcut şartlar altında geri dönüşüm kavramının bir “yanılsama” olduğunu ileri sürdü.
Mikroplastik Araştırma Grubu’nun paylaştığı çarpıcı verilere göre, Türkiye genelindeki geri dönüşüm tesislerinde her yıl ortalama 200 yangın meydana geliyor. Bu durum, tesislerin denetim mekanizmalarındaki eksiklikleri ve çevresel riskleri gözler önüne seriyor. Avrupa’da çevre standartlarının sıkılaştırılmasına paralel olarak, benzer önlemlerin Türkiye’de de uygulanması gerektiği vurgulanıyor. Örneğin, Belçika’da kuş gribi önlemleri sıkılaştırıldığı gibi sağlık odaklı katı önlemlerin, endüstriyel atık yönetimi için de Türkiye’de hayata geçirilmesi bekleniyor.
COP31 ve Sıfır Atık Vizyonu
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na göre, COP31 kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın öncülük ettiği Sıfır Atık kampanyası Türkiye’nin en önemli gündem maddelerinden biri olacak. Ancak aktivistler, bir yandan “Sıfır Atık” vizyonu çizilirken diğer yandan Avrupa’nın plastik atıklarının ithal edilmesinin bir çelişki yarattığını savunuyor. Zirve süresince sürdürülebilirlik temalarının işlenmesi beklenirken, Bakan Uraloğlu COP31’de sürdürülebilir ulaşım ve lojistik temasları gerçekleştirdi; ancak plastik atık yönetimi konusundaki yerel sorunların çözümüne dair somut adımların atılıp atılmayacağı merak konusu.
