⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 374
🕐 Son Güncelleme: 11.11.2026 18:35
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti arasındaki “Great Sea Interconnector” (GSI) projesi kapsamında Fransız gemisinin bölgeye gönderilmesiyle Doğu Akdeniz’de yeni bir diplomatik kriz yaşanıyor.
- Türkiye, bölgedeki faaliyetlerin Türk kıta sahanlığından geçtiğini belirterek izin alınması gerektiğini savunurken, Atina yönetimi bu talebi uluslararası hukuk gerekçesiyle reddediyor.
- Fransa’nın projeye dahil olmasıyla derinleşen krizde taraflar, deniz yetki alanları ve kıta sahanlığı konusundaki farklı pozisyonlarını korumaya devam ediyor.
Doğu Akdeniz, Girit adasından Kıbrıs Cumhuriyeti’ne uzanması planlanan denizaltı elektrik hattı projesi (Great Sea Interconnector – GSI) nedeniyle yeniden diplomatik bir hareketliliğe sahne oluyor. Aylardır süren müzakereler ve yer yer yükselen tansiyonun ardından, 10 Kasım tarihinde atılan somut adımlar bölgedeki deniz yetki alanları tartışmasını bir kez daha gündemin merkezine taşıdı.
Deniz Yetki Alanlarında Çakışan Pozisyonlar
Türkiye, Fransız araştırma gemisinin Türk kıta sahanlığı içerisinde kalan belirli noktalarda faaliyet göstereceğine dair yayımlanan NAVTEX bildirimiyle sürece müdahil oldu. Ankara yönetimi, Libya ile 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanlarını sınırlandırma anlaşmasına dayanarak, bölgedeki her türlü çalışma öncesinde kendisinden izin alınması gerektiğini vurguluyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, daha önce yaptığı açıklamalarda Türkiye’nin projeye prensipte karşı olmadığını ancak yazılı bilgilendirme sürecinin işletilmesinin bir zorunluluk olduğunu ifade etmişti.
Öte yandan, Yunanistan bu bilgilendirme talebini reddediyor. Atina yönetimi, Girit adasının kıta sahanlığına ve 2020 yılında Mısır ile imzalanan anlaşmaya dayanarak bölgenin kendi yetki alanlarında olduğunu savunuyor. Bu durum, Fransa’nın dış politikadaki aktif rolü ile birleştiğinde Doğu Akdeniz’deki denklemi daha da karmaşıklaştırıyor.
Projede Fransız Etkisi ve GSI’nın Geleceği
GSI projesinin yüzde 66 oranındaki çoğunluk hissesinin Ağustos ayında Fransız yatırım fonu Meridiam tarafından devralınması, Paris’i projenin doğrudan tarafı haline getirdi. Bu gelişme, teknik bir altyapı projesinden ziyade siyasi bir krize evrilen tartışmalarda Fransa’nın tutumunu kritik bir noktaya taşıyor. Uzmanlar, küresel enerji projelerindeki verimlilik arayışlarının, karbon emisyonu yönetimi ve yeşil enerji yatırımları ile paralel ilerlemesi gerektiğini belirtiyor.
Sakin Sular Döneminden Yeni Gerilime
Ankara ve Atina, 2023 yılında imzalanan Atina Deklarasyonu ile diplomatik ilişkilerde yeni bir “sakin sular” dönemi başlatmıştı. Ancak son dönemde ilan edilen deniz mekânsal planlamaları ve bölgedeki hareketlilik, bu mutabakatın sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri yaratıyor. Türkiye, bölgesel iş birliği projelerinde hukuki zeminin korunması gerektiğini savunurken, Yunanistan ve destekçileri projeyi Avrupa Birliği’nin enerji arz güvenliği stratejisi kapsamında değerlendiriyor. Sürecin nasıl sonuçlanacağı, önümüzdeki günlerde tarafların atacağı diplomatik adımlarla netleşecek.
