⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 374
🕐 Son Güncelleme: 11.11.2026 12:10
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Sakarya’da yağışların başlamasıyla birlikte ormanlık alanlarda yabani mantarlar çoğalmaya başladı.
- SUBÜ’den Prof. Dr. Hamza Bozkır, halk arasında bilinen geleneksel mantar testlerinin hiçbir bilimsel geçerliliği olmadığını vurguladı.
- Uzmanlar, doğadan toplanan mantarların karaciğer ve böbrek yetmezliği ile ölüme yol açabileceği konusunda uyardı.
Türkiye genelinde ve özellikle Sakarya bölgesinde etkili olan son yağışlarla birlikte ormanlık alanlarda yabani mantarlar hızla boy göstermeye başladı. Doğa yürüyüşü yapanların ve köylülerin sıklıkla topladığı bu mantarlar, bilinçsiz tüketim nedeniyle büyük sağlık risklerini beraberinde getiriyor. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) Pamukova Meslek Yüksekokulu Gıda İşleme Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hamza Bozkır, vatandaşları hayati tehlikelere karşı uyardı.
Doğal ortamda yetişen mantarların cazibesine kapılan vatandaşların sıklıkla hatalı yöntemlere başvurduğunu belirten Prof. Dr. Bozkır, yanlış teşhislerin karaciğer ve böbrek nakline, hatta ölümcül sonuçlara yol açabileceğini ifade etti. Benzer şekilde, doğayla iç içe yaşarken karşılaşılan bazı vahşi yaşam dengeleri de benzer dikkat gerektiriyor; nitekim tıpkı Erzurum’da Dağ Keçileri GPS ve Termal Dronlarla Korunuyor haberindeki gibi doğadaki her canlının kendine has bir yaşam döngüsü bulunduğunu ve insan fizyolojisiyle birebir örtüşmediğini unutmamak gerekiyor.
“Tat ve Koku Testiyle Toksin Tespiti İmkânsızdır”
Halk arasında doğru bilinen yanlışların mantar zehirlenmelerindeki en büyük etken olduğunun altını çizen Bozkır, böceklerin ve salyangozların tükettiği mantarların insanlar için de zararsız olduğu algısının tamamen yanlış olduğunu belirtti. İnsanlar için ölümcül toksinler barındıran Amanita phalloides gibi türlerin salyangozlar ve böcekler tarafından rahatlıkla tüketilebildiğini, çünkü bu canlıların metabolizmalarının insanlardan farklı çalıştığını kaydetti.
Ayrıca mantarın gümüş kaşıkla veya soğanla pişirildiğinde kararmasının zehirli olduğunu göstermediğini belirten Bozkır, bu durumun tamamen mantardaki bazı enzimlerin oksijenle teması sonucu oluşan kimyasal bir reaksiyon olduğunu açıkladı. Gıda güvenliği ve doğru tüketim alışkanlıkları tıpkı Ticaret Bakanlığı 2027 Bütçesinde İhracat ve Ticarete 82 Milyar Lira kaynak ayrılması gibi toplumsal refahı ve sağlığı doğrudan ilgilendiren stratejik bir bilinç gerektirmektedir.
Ölümcül Zehirlenmelere Yol Açan Türler
Sakarya ormanlarında ve benzer iklim koşullarına sahip bölgelerde karşılaşılabilecek riskli türlere değinen Bozkır, özellikle Amanita phalloides (evcikkıran) mantarının Türkiye’deki zehirlenmeye bağlı ölümlerin büyük kısmından sorumlu olduğunu bildirdi. Meşe ve kestane ormanlarında yetişen bu türün, yenilebilir mantarlarla karıştırılabileceği uyarısında bulundu.
Uzmanlar, tüketicilerin doğadan kendi imkânlarıyla topladıkları mantarlar yerine, kontrollü koşullarda üretilen kültür mantarlarını tercih etmelerinin hayati önem taşıdığını yineliyor.
