⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 372
🕐 Son Güncelleme: 12.11.2026 15:01
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Diyarbakır’ın Çınar ilçesi Altunakar Mahallesi’nde bulunan Osmanlı dönemine ait tarihi Şeyh Kasım Medresesi, restorasyon sürecinin tamamlanmasını bekliyor.
- 1850’li yıllardan önce inşa edildiği değerlendirilen medrese, üzerine 1900’lerin başında eklenen tarihi kasır yapısıyla dikkat çekiyor.
- Mülkiyet sorunları nedeniyle atıl durumda kalan yapının, gerçekleştirilen kazı çalışmalarının ardından turizme kazandırılması hedefleniyor.
Diyarbakır’ın Çınar ilçesine bağlı Altunakar Mahallesi’nde yer alan ve geçmişi Osmanlı dönemine kadar uzanan Şeyh Kasım Medresesi, bölgenin kültürel hafızasında önemli bir yere sahip. Bir dönem bölgenin en prestijli eğitim yuvalarından biri olarak hizmet veren yapı, bugün ise mülkiyet karmaşası ve restorasyon bekleyen dokusuyla gündemde.
Osmanlı Dönemi İlim Merkezi
Dicle Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İrfan Yıldız, medresenin inşa tarihine dair kesin bilgilere ulaşmak için Osmanlı arşivlerini incelediklerini belirtti. 1855 tarihli arşiv kayıtları ve 1871 yılında medreseye vakfedilen bir el yazması eser, yapının 1850’li yıllardan çok daha eski bir geçmişe sahip olabileceğini gösteriyor. Bölgede yürütülen tarihsel araştırmalar, Şeyh Hasani Nurani gibi dönemin önemli şahsiyetlerinin de bu medresede yetişmiş olabileceği rivayetlerini güçlendiriyor.
Günümüzde bölgede yaşanan değişimler ve ekonomik faaliyetler, Kilogramı 2 Bin Liradan Satılan Domalan Mantarı Toplanıyor başlıklı haberimizde ele aldığımız yöresel kıymetler gibi, tarihi yapıların da korunması gerekliliğini ortaya koyuyor. Ancak bu tarihi medrese, gereken ilgiyi görememenin hüznünü yaşıyor.
Mardinli Süryani Ustaların İmzasıyla Yükselen Kasır
Medresenin üzerine 1900’lü yılların başında Şeyh Kasım’ın oğlu Şeyh Nimetullah tarafından inşa ettirilen tarihi kasır, Mardin mimarisinin bölgedeki en estetik örneklerinden birini oluşturuyor. İnşası için özel olarak Mardinli Süryani ustaların ve ünlü mimar Sarkis Lole’nin davet edildiği bu kasır, özellikle bitki motifli taş işlemeleriyle dikkat çekiyor.
Dünyada ve Türkiye’de tarihi dokuların korunması konusu sıkça gündeme gelirken, yapıların turizme kazandırılması da büyük önem taşıyor. Benzer şekilde, Antalya’da Düzenlenen Konferansta Metan Emisyonu Adımları Ele Alındı içeriğinde olduğu gibi, çevresel ve tarihi değerlerimize sahip çıkmak, gelecek kuşaklara miras bırakma noktasında hayati önem arz ediyor.
Restorasyon Süreci Neden Gecikiyor?
Tarihi yapının korunması adına daha önce bölgede kazı çalışmaları gerçekleştirildi. Yapılan kazılarda medresenin temel kalıntıları gün yüzüne çıkarıldı ve restorasyon projeleri hazırlandı. Ancak yapının mülkiyetine ilişkin devam eden hukuki ve idari sorunlar, restorasyon çalışmalarının başlamasına engel teşkil ediyor. Bölge halkı ve akademisyenler, bu tarihi mirasın daha fazla yıpranmadan restore edilerek, bir müze veya eğitim merkezi olarak turizme kazandırılmasını umut ediyor.
