⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 487
🕐 Son Güncelleme: 12.11.2026 07:38
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Sivil toplum ve insan hakları aktivisti Osman Kavala, 12 Kasım 2026 tarihi itibarıyla toplam 3 bin 299 gündür tutuklu bulunuyor.
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) tahliye kararlarına ve beraat kararlarına rağmen, farklı dosyalar üzerinden tutukluluk hali devam ettirildi.
- Süreç; hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs, anayasal düzeni bozma ve siyasal casusluk gibi ağır suçlamalarla ilerledi.
Sivil toplum ve insan hakları aktivisti Osman Kavala, 12 Kasım 2026 tarihi itibarıyla 3 bin 299 gündür cezaevinde bulunuyor. 18 Ekim 2017 tarihinde Gaziantep’te gözaltına alınarak İstanbul’a getirilen Kavala’nın tutukluluk süreci, uluslararası hukuk çevrelerinde ve Türkiye’de geniş yankı uyandırmaya devam ediyor.
Tutuklama Süreci ve İlk Suçlamalar
1 Kasım 2017 tarihinde tutuklanarak Silivri Cezaevi’ne gönderilen Kavala hakkında iki temel gerekçe sunulmuştu. Bu gerekçelerden ilki Gezi Parkı eylemleri kapsamında “hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs”, ikincisi ise 15 Temmuz darbe girişimiyle ilişkilendirilerek “anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçlamalarıydı. Soruşturmanın gizli yürütüldüğü belirtilen ilk aşamalarda, gözaltı gerekçeleri kamuoyuna detaylıca açıklanmamıştı.
Beraat Kararı ve Hemen Ardından Gelen Yeniden Tutuklama
Kavala’nın hukuk mücadelesinde en dikkat çekici dönüm noktalarından biri 18 Şubat 2020 tarihinde yaşandı. “Hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçlamasıyla yargılandığı davanın altıncı duruşmasında, sekiz sanıkla birlikte beraat ve tahliye kararı verildi. Ancak bu karar uygulanmadan hemen sonra İstanbul Başsavcılığı, Kavala hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçlamasıyla yeni bir gözaltı kararı olduğunu duyurdu.
Tahliye edilmesi beklenen iş insanı, mahkeme salonundan yeniden gözaltına alındı. Bu durum, hukuk çevrelerinde ciddi tartışmalara yol açtı. Nitekim benzer süreçler dünya genelinde de yaşanmakta; örneğin Londra’da ABD vatandaşı Rus casusu şüphesiyle gözaltına alındı haberi gibi casusluk iddiaları uluslararası diplomaside sıkça karşılaşılan yöntemler arasında yer alıyor. Kavala’nın durumu da 9 Mart 2020’de eklenen “siyasal veya askeri casusluk” suçlamasıyla benzer bir boyuta taşındı.
AİHM ve AYM Kararları Arasındaki Çatışma
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 10 Aralık 2019’da Kavala’nın derhal salıverilmesi yönünde bağlayıcı bir karar verdi. Ancak Türkiye’deki yargı süreci bu kararın uygulanması noktasında farklı bir seyir izledi. Kavala’nın haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle 4 Mayıs 2020’de başvurduğu Anayasa Mahkemesi (AYM), 29 Aralık 2020’de bu başvuruyu sekize karşı yedi oyla reddetti.
Bu karar, AYM içerisinde bile fikir ayrılıklarını ortaya çıkardı. Özellikle 23 Mart 2021’de açıklanan gerekçeli kararda, Mahkeme Başkanı Zühtü Arslan’ın da dahil olduğu yedi üye karara şerh koyarak karşı oy kullandı. Demokratik değerlerin ve temel hakların korunması, Türkiye’nin tarihsel sürecinde her zaman öncelikli olmuş; toplumun geniş kesimleri 10 Kasım’da Atatürk’e duyulan özlem ve vefa duyguları ile birleşerek hukuk devletine olan bağlılıklarını vurgulamıştır.
Avrupa Konseyi’nin Uyarıları
25 Ocak 2021’de Avrupa Konseyi, Kavala’nın serbest bırakılmasının bir “rica” değil, bağlayıcı hukukun bir gereği olduğunu Türkiye’ye hatırlattı. Buna rağmen, İstanbul 36. Ağır Ceza Mahkemesi ve Gezi davasına bakan diğer mahkemeler, tutukluluğun devamına karar vermeye devam etti. Kavala’nın tutukluluk süreci, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkilerde en kritik başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
