⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 443
🕐 Son Güncelleme: 13.11.2026 17:19
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2025 yılına ait verileri içeren Küresel Tüberküloz Raporu’nu yayınladı; hastalık dünya genelinde önemli bir tehdit olmayı sürdürüyor.
- Rapora göre, 2025 yılında yaklaşık 10,6 milyon yeni vaka görülürken, tüberküloz nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 1,13 milyon olarak kaydedildi.
- Küresel mücadele stratejileri kapsamında 2015 yılına göre ölümlerde yüzde 35 düşüş sağlansa da, hedeflenen oransal iyileşmelerin gerisinde kalındığı belirtiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), tüberküloz (verem) hastalığına ilişkin en kapsamlı verileri içeren 2026 Küresel Tüberküloz Raporu’nu yayımladı. 187 ülke ve bölgeden derlenen veriler, önlenebilir ve tedavi edilebilir olmasına rağmen veremin hala dünya çapında en ölümcül bulaşıcı hastalıklardan biri olduğunu gözler önüne seriyor. Rapora göre, 2025 yılı itibarıyla dünya genelinde yaklaşık 10,6 milyon kişi tüberküloza yakalanırken, 1,13 milyon insan bu hastalık nedeniyle yaşamını yitirdi.
Tüberkülozla Mücadelede Küresel İlerleme
Küresel çapta tüberkülozla mücadelede atılan adımlar, sınırlı da olsa olumlu sonuçlar vermeye devam ediyor. 2024 yılında 1,18 milyon olan yıllık ölüm sayısı, 2025 itibarıyla 1,13 milyona gerileyerek yüzde 4’lük bir iyileşme gösterdi. 2015 yılı baz alındığında ise yıllık ölümlerde yüzde 35’lik bir azalma gözlemlendi. Bu veri, DSÖ’nün “Tüberkülozu Sona Erdirme Stratejisi” kapsamındaki 2020 yılı hedeflerine, beş yıllık bir gecikmeyle de olsa ulaşıldığını kanıtlıyor.
Ancak, sağlık otoriteleri vaka görülme hızındaki yavaşlamadan endişeli. 2025 yılında her 100 bin kişide 129 yeni vaka tespit edildi. 2015 yılından bu yana gerçekleşen yüzde 14’lük düşüş, DSÖ’nün hedeflediği yüzde 50’lik gerilemenin oldukça gerisinde kalıyor. Toplum sağlığını ilgilendiren bu tür veriler, sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle de doğrudan ilintili. Benzer şekilde, Türkiye’de 8 ilde yeni yenilenebilir enerji santralleri kurulacak olması gibi, çevre ve sağlık politikaları birbirini tamamlayan süreçlerdir.
Hastalığın Yoğunlaştığı Bölgeler ve Risk Grupları
Tüberküloz vakalarının coğrafi dağılımı, hastalığın belirli bölgelerde yoğunlaştığını gösteriyor. 2025 verilerine göre, tüberküloz vakalarının yüzde 88’i, hastalık yükünün yüksek olduğu 30 ülkede görülüyor. Bu ülkeler arasında Hindistan yüzde 25 ile ilk sırada yer alırken; Endonezya, Filipinler, Çin ve Pakistan sıralamayı izleyen diğer ülkeler oldu. Bu durum, Malatya’nın deprem sonrası yeniden yapılanma süreci COP31’de ele alındı örneğinde olduğu gibi, uluslararası yardımlaşma ve bölgesel destek mekanizmalarının önemini bir kez daha vurguluyor.
Raporda dikkat çeken bir diğer unsur ise demografik dağılım. Hastalığa yakalananların yüzde 54’ünü erkekler, yüzde 35’ini kadınlar ve yüzde 11’ini çocuklar oluşturuyor. Tanı süreçlerinde ise ciddi bir boşluk mevcut; 10,6 milyon tahmini vakaya karşılık sadece 8,4 milyon kişiye tanı konulabildi. Bu da yaklaşık 2,2 milyon kişinin tedaviye erişemediği anlamına geliyor.
2030 Hedefleri Ulaşılabilir mi?
DSÖ, 2030 yılına kadar tüberküloza bağlı ölümleri yüzde 90, hastalığın görülme hızını ise yüzde 80 oranında düşürmeyi hedefliyor. Uzmanlar, bu hedeflere ulaşılabilmesi için tanı kapasitesinin artırılması, daha etkili ilaç tedavilerinin geliştirilmesi ve küresel sağlık fonlarının tüberküloz mücadele programlarına daha etkin aktarılması gerektiği konusunda uyarıyor.
