⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 482
🕐 Son Güncelleme: 13.11.2026 06:24
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Hayfa’daki Yahudi dini mahkemesinin eski başkanı Haham Axelrod, Arap partileriyle koalisyon kuran Yahudi siyasetçilerin öldürülmesini öngören bir fetva yayınladı.
- Söz konusu fetva, Yahudi hukukundaki “başkaları için tehlike arz eden kişiye karşı ölümcül güç kullanma” prensibine dayandırılıyor.
- Milletvekili Michal Rozin ve çeşitli kuruluşlar, cinayete teşvik gerekçesiyle polis ve Şin-Bet’ten soruşturma talep etti.
İsrail’in Hayfa kentinde eski bir dini mahkeme başkanı olan Haham Axelrod, ülke siyasetini sarsan ve şiddeti meşrulaştıran tartışmalı bir dini karar (fetva) yayınladı. Axelrod, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partileriyle iş birliği yaparak hükümet kurmayı hedefleyen Yahudi parti liderlerinin öldürülmesinin dini açıdan uygun olduğunu savundu.
Yahudi Hukukundaki Tartışmalı Prensip
Chabad-Lubavitch Hasidik hareketine mensup olan Axelrod, bu radikal görüşünü Yahudi hukukunda yer alan spesifik bir prensibe dayandırıyor. Haham, “başka biri için tehlike arz eden kişiye karşı, ölüme yol açacak şekilde güç kullanmaya izin veren” kuralın, Arap partileriyle koalisyon kurmak isteyen siyasetçiler için geçerli olduğunu öne sürdü. Bu yaklaşım, siyasi bir tercihin “güvenlik tehdidi” olarak tanımlanması ve bunun sonucunda fiziksel şiddetin meşrulaştırılması anlamına geliyor.
İzak Rabin Suikastı ile Tarihsel Paralellik
Haham Axelrod’un dile getirdiği bu prensip, İsrail siyasi tarihinin en karanlık olaylarından biri olan eski Başbakan İzak Rabin suikastı ile benzerlikler taşıyor. Oslo barış sürecini yöneten Rabin’e karşı gerçekleştirilen suikast öncesinde de aşırılıkçı hahamların, barış anlaşmalarının Yahudilerin hayatını tehlikeye attığı gerekçesiyle benzer fetvalar yayınladığı ve suikastı meşrulaştırmaya çalıştığı bilinmektedir.
Dünyanın farklı bölgelerinde dini liderlerin toplum üzerindeki etkileri farklı şekillerde tezahür ederken, bazıları barış ve iyileşme odaklı çalışıyor. Örneğin, Papa Leo XIV Peru’da istismar mağdurlarıyla bir araya geldi gibi insani odaklı girişimler görülüyor. Ancak İsrail’deki bu son gelişme, dini otoritenin siyasi şiddeti tetikleme riskini bir kez daha gündeme taşıdı.
Hukuki Süreç ve Siyasi Tepkiler
Söz konusu fetvanın yayınlanmasının ardından tepkiler gecikmedi. Demokratlar Partisi milletvekili Michal Rozin ve bir dizi sivil toplum kuruluşu, İsrail polisi ile iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet (Şabak) birimlerine başvuruda bulundu. Başvuruda, Haham Axelrod hakkında “cinayete teşvik” suçlamasıyla acil bir soruşturma başlatılması talep edildi.
Diğer yandan, Chabad-Lubavitch Hasidik hareketi, konuya ilişkin yaptığı açıklamada hahamın yorumlarının tamamen kişisel olduğunu ve kendisini bağladığını belirterek kurum olarak tartışmanın dışında kalmayı tercih ettiğini duyurdu.
İsrail’de Siyasi Tıkanıklık ve Arap Partilerinin Rolü
Bu gerilimin arka planında, 27 Ekim’de yapılan seçimlerin ardından ortaya çıkan siyasi kriz yatıyor. 120 sandalyeli İsrail Meclisi’nde, iktidar ve muhalefet bloklarının hiçbiri hükümet kurmak için gereken 61 sandalye çoğunluğuna ulaşamadı. Bu süreçte, Filistinlileri temsil eden Arap partileri 19 milletvekili çıkararak tarihi bir temsil gücüne ulaştı. Muhalefetin, Arap partilerinin desteğiyle bir koalisyon hükümeti kurma olasılığı, radikal çevrelerin tepkisini çekmeye devam ediyor.
Bölgedeki siyasi gerilim tırmanırken, spor dünyasından önemli isimler de bölgedeki insani trajediye sessiz kalmıyor. Nitekim Lewis Hamilton Gazze’deki insani krize dikkat çekerek dünyaya çağrıda bulundu. İsrail içindeki bu kutuplaşma, hem demokratik süreçleri hem de toplumsal huzuru tehdit eden bir noktaya evriliyor.
