Paraguay’da Ueno Bank’ın Çöküşü Ekonomiyi ve Esnafı Vurdu

Güney Amerika ülkesi Paraguay, finansal tarihin en büyük sarsıntılarından birini yaşıyor. Ülkenin en büyük finans kuruluşları arasında yer alan Ueno Bank‘ın 3 Kasım tarihinde yaşadığı ani çöküş, başkent Asuncion’daki ticaret hayatını tamamen kilitledi. Kısa süre önce küçük bir finans teknolojisi şirketi olarak kurulan ve devlet emekli maaşları ile kamu kurumlarının hesaplarını yöneten devasa bir yapıya dönüşen bankanın iflası, geniş çaplı toplumsal tepkileri beraberinde getirdi.

Ülke nüfusunun neredeyse yarısına denk gelen 3 milyondan fazla müşterinin etkilendiği kriz, ödeme güçlüğü endişeleriyle bankaya el konulmasıyla patlak verdi. On binlerce mudinin hesaplarına erişememesi sokaklarda gerginliğe yol açarken, siyasi kanatta da deprem etkisi yarattı. Yaşanan krizin ardından, görevini bankaya yasa dışı fayda sağlamak doğrultusunda kullandığı suçlamalarıyla karşı karşıya kalan Devlet Başkanı Santiago Pena azledilerek tutuklandı.

Mercado 4 Pazarında Ticaret Durma Noktasına Geldi

Resmi makamlar, etkilenen mudilere tasarruflarının bir kısmının iade edilmeye başlandığını duyursa da bu adımlar başkentteki esnafın derinleşen krizini hafifletmeye yetmedi. Asuncion’da 20 hektardan fazla alana yayılan ve yaklaşık 3 bin satıcının konfeksiyondan gıdaya kadar pek çok ürünü sunduğu Mercado 4 pazarı, günümüzde müşteri bekleyen ıssız bir alana dönüştü. Sektör verilerine göre, ithal ürün satan mağazalarda yüzde 70’e varan satış düşüşleri yaşanırken, süpermarketler de ciddi oranlarda ciro kaybı kaydetti.

Finans analistleri, belirsizlik ortamının halkı zorunlu olmayan harcamalardan uzak durmaya ittiğini vurguluyor. Pazardaki ödemelerin önemli bir kısmının batan banka üzerinden gerçekleştirilmesi, küçük esnafı adeta nakitsiz bıraktı. Pazarda uzun yıllardır esnaflık yapan satıcılar, yaşanan travmatik sürecin ardından dijital transferlerden tamamen uzaklaştıklarını ve ekonomik olarak büyük bir çıkmazda olduklarını belirtiyor.

Ekonomik İstikrarsızlık ve Küresel Piyasalar

Yaşanan bu büyük çaplı finansal sarsıntı, yalnızca yerel pazarları değil, ülkenin genel ticaret dengelerini de altüst etti. Uzmanlar, dijital öncelikli bankacılık modellerinin denetlenmesindeki zafiyetlerin bu tarz krizleri tetikleyebileceğine dikkat çekiyor. Benzer ekonomik dalgalanmalar ve küresel piyasalardaki tedarik zinciri aksamaları, diğer gelişmekte olan ülkelerde de çeşitli regülasyonların tartışılmasına neden oluyor. Örneğin, yakın dönemde yaşanan Microsoft 365 küresel kesintisi 74 ülkede hizmetleri aksattı gelişmesi gibi dijital bağımlılığın getirdiği riskler, finans sektöründe de benzer bir kırılganlık yaratabileceğini gözler önüne seriyor. Öte yandan, uluslararası piyasalardaki maliyet artışları ve enflasyonist baskılar, şeker fiyatları enerji ve taşımacılık maliyetleriyle yükseldi haberlerinde görüldüğü üzere vatandaşların alım gücünü zaten zorlamaktayken, banka iflasları bu tabloyu daha da katlanılmaz hale getiriyor.

Paraguay Merkez Bankası’nın mudilerin mağduriyetini gidermek adına attığı adımların piyasada kalıcı bir rahatlama sağlayıp sağlamayacağı önümüzdeki günlerde netleşecek. Ancak başkent sokaklarında ve pazar tezgahlarında hakim olan güvensizlik ortamının uzun süre etkisini sürdürmesi bekleniyor.