Rusya Avrupa’nın Barış Görüşmelerine Katılımı İçin Askeri Yardım Şartı Koştu

Rusya Federasyonu, ABD’li özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner’in, Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna’daki savaşı sona erdirmeye yönelik barış görüşmelerine Avrupa ülkelerinin de dahil olmasını kabul ettiği yönündeki açıklamalarını resmi olarak yalanladı. Moskova yönetimi, Avrupa ülkelerinin müzakere sürecine katılım sağlayabilmesi için öncelikle Ukrayna’ya sağladığı askeri desteği tamamen sonlandırması gerektiğini vurguladı.

Müzakere Formatında ABD-Rusya-Ukrayna Ekseni

Şimdiye kadar barış süreci, Amerika Birleşik Devletleri’nin arabuluculuğunda Ukrayna ve Rusya arasında üçlü bir formatta yürütülmekteydi. Steve Witkoff ve Jared Kushner, Avrupa ülkelerinin de uzun süredir tartışılan çok taraflı müzakere formatına dahil edilmesi amacıyla perşembe günü Moskova’ya bir ziyaret gerçekleştirdi. Abu Dabi’de gerçekleşen ve Rus heyetinin Avrupalılarla aynı masaya oturmayı reddettiği iki günlük görüşmelerin ardından yapılan bu ziyaret, diplomaside yeni bir sayfa açma girişimi olarak değerlendirilmişti.

Witkoff, Moskova ziyareti sonrası yaptığı açıklamada, Avrupalı ortakların bir sonraki toplantıya katılacak olmasını “çok önemli bir gelişme” olarak nitelendirirken; Kushner ise görüşmelerin kapsamlı ve ayrıntılı olduğunu belirterek çok taraflı formata geçişin umut verici olduğunu savunmuştu. Ancak Kremlin kanadından gelen yanıtlar, bu iyimserliği gölgede bıraktı.

“Barış mı, Savaş mı?” Tercihi

Putin’in danışmanı Yuri Uşakov, Rusya ve Avrupa temsilcilerinin aynı masada buluşma ihtimaline ilişkin temkinli bir yaklaşım sergiledi. Uşakov, Avrupalıların Ukrayna’ya sağladığı silah ve mühimmat desteğine dikkat çekerek, bu ülkelerin “barış” ile “savaş” arasında net bir tercih yapmaları gerektiğini belirtti. Moskova, müttefik ülkelerin Kiev’e sağladığı askeri destek nedeniyle Avrupa’yı uzun süredir savaşın doğrudan taraflarından biri olarak tanımlıyor.

Rusya’nın bu katı tutumu, bölgedeki jeopolitik gerilimlerin sadece Ukrayna ile sınırlı olmadığını gösteriyor. Nitekim ABD’nin Hazar’daki Demir Kapı hamlesine Rusya ve İran’dan tepki gelmesi, Moskova’nın Batı’nın bölgedeki stratejik hamlelerini yakından takip ettiğini kanıtlıyor.

Avrupa Güvenlik Mimarisi ve Stratejik Hedefler

Görüşmeler sırasında Vladimir Putin, asıl önceliğinin “Avrupa kıtasının güvenlik mimarisinin yeniden şekillendirilmesi” olduğunu açıkça ifade etti. Ancak Avrupa başkentleri, bu talebi Ukrayna’daki savaştan dikkati başka yöne çekme ve Rusya’nın küresel bir güç olma hedeflerini gerçekleştirme çabası olarak okuyor. Özellikle Rusya’nın, NATO’nun gelecekteki üyelik kararları üzerinde veto hakkı elde etme isteği, Avrupa cephesinde ciddi endişeler yaratıyor.

Öte yandan, Avrupa ülkeleri savunma kapasitelerini artırmaya devam ediyor. Örneğin, Fransa 2027 yılına kadar yapay zekâ savunma merkezi kuracak olduğunu duyurarak askeri teknolojiye yatırım yapmayı sürdürüyor. Bu durum, Rusya’nın “askeri yardımları kesin” şartıyla çelişen bir savunma refleksi olarak görülüyor.

Rusya Devlet Başkanı Putin, ABD Başkanı Donald Trump’ın “tüm Avrupa’yı kapsayabilecek büyük ve kapsamlı bir anlaşma” planına atıfta bulunsa da, Avrupa’nın müzakere masasına oturması için ön koşul olarak sunduğu “askeri yardımların durdurulması” şartı, diplomatik sürecin önündeki en büyük engel olarak duruyor.