Avrupa’nın Dijital Bağımlılığı ve Bulut Bilişim Tartışmaları

Avrupa dahil dünyanın pek çok bölgesindeki Microsoft Outlook ve Teams kullanıcılarını etkileyen son küresel kesinti, dijital altyapıdaki dışa bağımlılık tartışmalarını yeniden alevlendirdi. E-postalara ve kritik toplantılara erişimin engellenmesine yol açan bu aksama, kıtanın kritik sistemlerinin güvenliği konusundaki endişeleri artırdı.

Yaşanan aksaklıkların ardından konuyu değerlendiren uzmanlar, dijital dünyada tekelleşme riskine dikkat çekiyor. İngiltere’deki Imperial College Business School’da ekonomi profesörü ve Avrupa Komisyonu eski baş ekonomisti Tommaso Valletti, Euronews Next’e yaptığı açıklamada, “Bu olay, bir avuç büyük ABD’li teknoloji şirketine bu kadar bağımlı olmanın sakıncalarını bir kez daha gösterdi” ifadelerini kullandı. Uzmanlar, dünyada yaşanan küresel ekonomik ve yapısal krizlerin teknoloji sektöründeki kırılganlıkları da tetiklediğini belirtiyor.

Avrupa Bulut Bilişim Pazarında ABD Hakimiyeti

Downdetector verilerine göre 74 ülke ve bölgeyi etkileyen kesinti, İngiltere’deki bazı aile hekimliği merkezleri gibi kritik kamu hizmetlerinde de aksamalara neden oldu. Microsoft, olayda siber saldırı belirtisi bulunmadığını duyursa da, yaşanan bu zaafiyet Avrupa’nın teknoloji alanındaki stratejik özerkliğini sorgulatıyor.

Pazar araştırma şirketi Synergy Research Group’un verilerine göre, Amazon, Microsoft ve Google üçlüsü, Avrupa bulut bilişim pazarının yaklaşık yüzde 70’ini domine ediyor. Buna karşın Avrupalı yerli sağlayıcıların pazar payı 2017 yılındaki yüzde 29 seviyesinden yüzde 15’e kadar geriledi. Almanya merkezli SAP ve Deutsche Telekom gibi en büyük Avrupalı oyuncuların pazar payları ise ayrı ayrı yalnızca yüzde 2 civarında kalıyor.

Yasal Düzenlemeler ve Yerli Altyapı Arayışı

Avrupa’nın dijital altyapısının yaklaşık yüzde 80’inin Avrupa Birliği dışından geldiği biliniyor. Yapılan son Eurobarometer araştırmaları, AB vatandaşlarının çok büyük bir kısmının Avrupa kontrolündeki dijital altyapıları desteklediğini ortaya koyuyor. Bu destek İsveç’te yüzde 94, Finlandiya’da yüzde 93 ve Danimarka’da yüzde 92 gibi yüksek oranlara ulaşıyor.

Bu toplumsal ve siyasi baskı doğrultusunda, Avrupa Parlamentosu üyeleri geçtiğimiz günlerde Avrupa Komisyonu’nun önerdiği Bulut ve Yapay Zekâ Geliştirme Yasası taslak raporlarını sundu. İlgili raporda, kamu kurumlarının Avrupalı yerli sağlayıcılardan daha fazla bulut hizmeti satın alması yönünde çağrılar yer alıyor. Politikacılar, tıpkı stratejik enerji projelerinde olduğu gibi dijital altyapıda da dışa bağımlılığın azaltılması gerektiğine vurgu yapıyor.

Hollandalı Yeşiller milletvekili Reinier van Lanschot, kritik sistemlerin tamamen yabancı teknolojiler üzerinde çalıştığına dikkati çekerek, “Kritik sistemlerimiz başkalarının teknolojisi üzerinde çalışıyor ve o başkaları bunları kapatabilir” uyarısında bulundu. Uzmanlar, teknoloji ve altyapı hamlelerinin yanı sıra uluslararası platformlarda yürütülen ekolojik ve toplumsal müzakerelerin de benzer bir egemenlik mücadelesine sahne olduğunu ifade ediyor.