BM: Hürmüz Boğazı’nda Çatışmalar Nedeniyle 25 Denizci Hayatını Kaybetti

Birleşmiş Milletler (BM), Orta Doğu’daki gerilimin deniz trafiği üzerindeki yıkıcı etkilerini çarpıcı verilerle ortaya koydu. BM yetkilileri, ABD ve İsrail’in şubat ayından bu yana İran’a yönelik yürüttüğü askeri faaliyetlerin ardından Hürmüz Boğazı ve çevresinde en az 25 denizcinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Bölgedeki deniz güvenliğinin giderek kötüleştiğini vurgulayan BM, sivil gemilerin hedef alınmaması yönünde acil çağrıda bulundu.

Deniz Trafiğinde Güvenlik Krizi Tırmanıyor

BM Orta Doğu, Asya ve Pasifik’ten Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Khaled Khiari, 28 Şubat ile 11 Kasım tarihleri arasındaki süreci kapsayan verileri paylaştı. Khiari, bölgedeki güvenlik sorunlarının kronik bir hale gelmesinden duyduğu endişeyi dile getirerek, “Bu durumun yeni normal haline gelmesine izin verilemez. Bölgedeki deniz trafiği tamamen normale dönmeli” ifadelerini kullandı. Çatışmaların şiddetlendiği dönemde en yüksek vaka sayısının ekim ayında kaydedilmesi, bölgedeki riskin boyutunu gözler önüne seriyor.

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından sağlanan veriler ise krizin derinliğini destekler nitelikte. 1 Mart ile 11 Ekim tarihleri arasında Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu genelinde gemilerin karıştığı toplam 136 güvenlik vakası rapor edildi. Bu vakaların 35’inin sadece ekim ayı içerisinde gerçekleşmiş olması, gerilimin son aylarda nasıl bir ivme kazandığını gösteriyor. Bölgedeki güvenlik uyarılarının sıklaşması, uluslararası ticaret rotaları üzerindeki tehdidi artırıyor.

İran’ın Talepleri ve Boğazdaki Abluka Durumu

Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, sadece denizci ölümleriyle sınırlı kalmıyor; aynı zamanda büyük bir enerji krizi riskini de beraberinde getiriyor. İranlı yetkililer, geçtiğimiz günlerde boğazın “yasaklı” olarak nitelendirilen bölgelerine giren üç petrol tankerinin mayınlara çarpması sonucu alev aldığını bildirdi. İran yönetimi, 12 Temmuz’da ABD’nin saldırılarını gerekçe göstererek boğazı kapatma kararı almıştı. Tahran yönetimi, belirledikleri rota dışında seyreden veya “izinsiz” geçiş yapan gemileri hedef alabileceklerini yineleyerek, talepleri yerine getirilene kadar boğazın kapalı kalacağını ilan etti.

İran’ın Washington yönetimine ilettiği yedi temel şart arasında deniz ablukasının kaldırılması, petrol gemilerine güvenli geçiş garantisi verilmesi ve tek taraflı yaptırımların sonlandırılması yer alıyor. İran’ın ABD ile yaşadığı diplomatik krizler ve ekonomik baskılar, bölgedeki bu kördüğümü daha da karmaşık hale getiriyor.

ABD’nin “Demir Kapı” Stratejisi

ABD tarafında ise askeri hareketlilik devam ediyor. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), 7 Kasım tarihinde İran’a karşı “Iron Gate” (Demir Kapı) adı verilen yeni bir görev gücünün kurulduğunu duyurdu. Bu gücün temel amacı, İran’ın yasadışı gelir kaynaklarının kara ve Hazar Denizi üzerinden taşınmasını engellemek olarak açıklandı. ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelerin olumlu seyrettiğini ve sürecin yakında çözülebileceğini belirtse de, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Rızai bu görüşmeleri “hayali” olarak nitelendirerek, olası bir saldırıda Avrupa’daki ABD üslerinin hedef alınabileceği uyarısında bulundu.