Sayıştay’dan İzmir Büyükşehir Belediyesi Raporu: Usulsüzlükler

İZMİR, Türkiye — Sayıştay’ın yerel yönetimler ve bağlı iştiraklerine yönelik hazırladığı kapsamlı denetim raporları kamuoyu ile paylaşıldı. Eylül ayında yayımlanan ve İzmir Büyükşehir Belediyesi (İzBB) faaliyetlerini mercek altına alan raporda; çevre kirliliği, imar sorunları, hatalı ihaleler ve bütçe yönetimindeki ciddi aksaklıklar açıkça gözler önüne serildi. Raporda, belediye yönetimine yönelik pek çok uyarı ve eleştiri dikkat çekti.

Çevre Kirliliği ve Atık Yönetimi Sorunları

Sayıştay denetimlerinde, katı atık depolama sahalarında yürütülen faaliyetlerin çevre standartlarına uygunluk göstermediği saptandı. Buna göre, Harmandalı Katı Atık Depolama sahasındaki sızıntı sularının arıtılmadan doğrudan kanalizasyon hattına deşarj edildiği belirlendi. Bu durumun arıtma tesisinin verimini ve fonksiyonunu zayıflattığı raporda vurgulandı.

Benzer bir çevre sorun alunosunun Bergama Katı Atık Depolama sahasında da yaşandığı kaydedildi. Sahadan çıkan sızıntı sularının yeterli arıtma kabiliyeti bulunmayan Bergama Arıtma Tesisi’ne yönlendirildiği ve arıtılmayan atık suların Bakırçay Deresi’ne deşarj edildiği tespit edildi. Öte yandan, Ödemiş Entegre Katı Atık Yönetim Tesisleri’nin işletmesini devralan şirkete, belediyenin taahhüt ettiği çöp miktarını sağlayamaması nedeniyle her yıl milyonlarca lira tazminat ödendiği ortaya çıktı.

Kaçak Yapılaşma ve İzmir Körfezi Krizi

Belediyenin yetki ve sorumluluk alanında bulunan “Büyük Ova Sınırları”, “Doğal Sit Alanları”, “Baraj Havza Bölgeleri” ve tarımsal arazilerdeki imara aykırı yapılaşmalara karşı gerekli önlemlerin alınmadığı ve kaçak yapılara müdahale edilmediği raporda ifade edildi. Ülke genelinde çevre politikaları ve mevsim normalleri tartışılırken, yerel bazdaki bu denetim bulguları ekolojik dengenin korunması açısından kritik bir önem taşıyor.

İzmir Körfezi’ndeki kronikleşen kirlilik krizine de raporun ilgili bölümlerinde geniş yer verildi. Deniz suyundaki oksijen seviyesinin ekolojik dengeyi bozacak kadar düşmesi nedeniyle balık ölümleri yaşandığı ve biyolojik istilacı türlerin çoğaldığı hatırlatıldı. Kanalizasyon ve yağmur suyu hatlarının ayrıştırma çalışmalarının tamamlanamaması sebebiyle taşkınların önüne geçilemediği, arıtma tesisi deşarjlarının dış körfeze taşınmadığı ve dere yataklarının yeterince temizlenmediği kaydedildi. Uzmanlar, ekonomik dalgalanmalar ve artan yaşam maliyetleri gibi kentsel göstergelerin yanı sıra altyapı yatırımlarının da büyük bir mali disiplin gerektirdiğine işaret ediyor.

Milyonluk Tazminatlar ve Usulsüzlükler

Sayıştay raporunda sadece çevre ve imar konuları değil, aynı zamanda mali tablolara ve idari işlemlere dair önemli usulsüzlükler de sıralandı:

• İş makinesi ve kara taşıtı kiralama ihalelerinde araçların çalışma sürelerinin yüzde 50’nin altında kaldığı tespit edilerek ihtiyaç fazlası kiralama yapıldığı belirlendi.
• Buca Onat Tünel Yapım işi sırasında meydana gelen toprak kaymasında hasar gören ve belediye tarafından kamulaştırılan 14 binaya ait bedellerin yüklenici firmadan tahsil edilmediği ortaya çıktı.
• Belediye şirketine devredilen taşınmazların üçüncü kişilere aktarıldığı, Hazine satış paylarının takip edilmemesi nedeniyle belediyenin 9 milyar liranın üzerinde sermaye artırımı yapmak zorunda kaldığı ifade edildi.