Sağlık

COP31 Başkanlıklarına Halk Sağlığı Öncelikli İklim Çağrısı

Türkiye ve Avustralya'nın COP31 başkanlıklarında halk sağlığının iklim politikalarının merkezine alınması için uzmanlardan çağrı yapıldı. Detaylar haberimizde.

OKUMA AYARLARI
COP31 Başkanlıklarına Halk Sağlığı Öncelikli İklim Çağrısı
COP31 Başkanlıklarına Halk Sağlığı Öncelikli İklim Çağrısı
📍 Konum: Ankara, Türkiye
⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 476
🕐 Son Güncelleme: 16.11.2026 21:52

📌 Öne Çıkan Başlıklar

  • Türkiye ve Avustralya’nın ev sahipliği ile müzakere başkanlığını üstlendiği COP31 iklim zirvesinde, halk sağlığının önceliklendirilmesi çağrısında bulunuldu.
  • Uzmanlar, fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğinin yıllık 2,73 milyon ölüme neden olduğunu belirterek, TAFF yol haritasının sağlık odaklı revize edilmesini istiyor.
  • Türkiye’de fosil yakıt kirliliğinin 2024 yılında 26 bin 500 erken ölüme yol açtığı vurgulanarak, enerji dönüşümünde somut sağlık hedefleri talep ediliyor.

İklim değişikliği ile mücadele süreçlerinin en önemli duraklarından biri olan COP31 için geri sayım sürerken, zirvenin ev sahibi Türkiye ve müzakere başkanı Avustralya üzerinde önemli bir toplumsal baskı oluşuyor. İklim ve sağlık alanında faaliyet gösteren uzmanlar, iki ülkenin COP31 başkanlıkları sürecinde, kararların merkezine halk sağlığını koymaları gerektiğini belirten ortak bir çağrı yayınladı.

Dünya genelinde fosil yakıt kaynaklı hava kirliliği, her yıl yaklaşık 2,73 milyon insanın hayatını kaybetmesine neden oluyor. Bu kritik tablo karşısında Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) ve Kanada Çevre İçin Hekimler Derneği (CAPE), Küresel İklim ve Sağlık İttifakı’nın (GCHA) desteğiyle bir araya gelerek, politika yapıcıların dikkatini sağlık verilerine çekmeyi amaçlıyor.

Enerji Politikaları ve Sağlık İlişkisi

Türkiye’nin 2024 yılı itibarıyla elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 35’ini kömürden sağlaması, Avustralya’nın ise dünyanın önde gelen kömür ve doğalgaz ihracatçılarından olması, her iki ülkenin de iklim zirvesindeki sorumluluğunu artırıyor. Uzmanlara göre, enerji politikalarındaki mevcut gidişat sadece çevresel değil, aynı zamanda doğrudan sağlık ekonomisini de olumsuz etkiliyor. Güncel haberleri takip edenler BES-AR Kasım 2026 verileri üzerinden ekonomik kırılganlığı gözlemlerken, bu ekonomik tablonun sağlık boyutu da iklim değişikliği ile doğrudan ilintili hale geldi.

Fosil Yakıtlardan Uzaklaşma ve Sağlık Çözümleri

Uzmanlar, Brezilya’nın COP30’da başlattığı “Fosil Yakıtlardan Uzaklaşma Yol Haritası”nın (TAFF) bir an önce halk sağlığı odaklı bir yapıya kavuşturulması gerektiğine dikkat çekiyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan CAPE Sağlık ve Ekonomi Politikaları Direktörü Dr. Leah Temper, fosil yakıtlardan vazgeçmenin 21. yüzyılın en büyük sağlık iyileştirme fırsatı olduğunu vurguladı. Temper, hava kirliliğinin azalmasıyla birlikte sağlık harcamalarında da büyük oranda düşüş yaşanabileceğini ifade etti.

Lancet Countdown’ın 2026 raporuna göre, son on yılda hava kirliliğini azaltma konusunda adım atan 77 ülkede yılda 323 bin erken ölümün engellendiği kanıtlandı. Ancak buna rağmen, Paris Anlaşması’ndan bu yana fosil yakıtlara sağlanan küresel teşvikler 6,2 trilyon dolara ulaştı.

Türkiye İçin Ağır Sağlık Faturası

Türkiye özelinde durumun vahameti ise THHP ve Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) raporlarıyla ortaya konuyor. 2024 yılı verilerine göre, fosil yakıt kaynaklı ince partikül madde (PM₂.₅) kirliliği, ülkemizde 26 bin 500 civarında erken ölümle doğrudan ilişkilendiriliyor. Benzer şekilde, Türkiye’nin diplomatik süreçteki rolü ise Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani’nin ziyaretine benzer şekilde bölgesel istikrar açısından kritik önem taşıyor; ancak uzmanlar çevresel istikrarın da bir o kadar elzem olduğunu belirtiyor.

Kirlilik sadece yetişkinleri değil, anne karnındaki bebeklerden çocukluk çağı astım vakalarına kadar geniş bir yelpazede geleceğimizi tehdit ediyor. 2024 yılında yaşanan 8 bin erken doğum vakası ve binlerce astım ilişkili acil servis başvurusu, acil bir eylem planının gerekliliğini gözler önüne seriyor.

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yapımcı: eritir.com.tr