⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 393
🕐 Son Güncelleme: 16.11.2026 12:51
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Zambiya’da bakır, altın ve kobalt gibi kritik maden kaynakları uluslararası devlerin odağına yerleşti ve 2022’den bu yana 12 milyar doları aşan yatırım yapıldı.
- Yaklaşık 21 milyon nüfusa sahip ülkede, milyarlarca dolarlık servete rağmen halkın yüzde 70’inden fazlası yoksulluk sınırının altında yaşıyor.
- Hükümet, 2031 yılına kadar bakır üretimini yıllık 3 milyon tona çıkarmayı ve yüz binlerce yeni istihdam yaratmayı hedefliyor.
Afrika kıtasının güneyinde yer alan ve zengin yer altı kaynaklarıyla dikkat çeken Zambiya, uluslararası madencilik devlerinin akınına uğruyor. Bakır, altın, kobalt, nikel ve manganez gibi kritik ham maddelere ev sahipliği yapan ülkede, küresel enerji dönüşümü ve teknoloji altyapıları için hayati önem taşıyan rezervler bulunuyor. Cumhurbaşkanı Hakainde Hichilema’nın paylaştığı verilere göre, ülkeye 2022 yılından bu yana 12 milyar doların üzerinde uluslararası madencilik yatırımı çekildi.
Ancak bu devasa sermaye girişine rağmen, ülkenin sosyo-ekonomik tablosu çelişkilerle dolu olmaya devam ediyor. Yaklaşık 21 milyon nüfuslu ülkede, halkın yüzde 70’inden fazlası derin bir yoksullukla boğuşuyor. Uzmanlar, küresel tedarik zincirleri için stratejik bir konuma sahip olan ülkenin doğal kaynaklarından elde edilen gelirlerin, yerel halkın refahına yeterince yansımadığını belirtiyor.
Küresel Devler Zambiya Pazarında
Dünya genelinde ABD, Çin, Kanada, Hindistan ve Körfez ülkelerinden gelen dev şirketler, Zambiya’nın madencilik potansiyelini değerlendirmek üzere projeler yürütüyor. Yatırımcılar arasında Kanadalı First Quantum Minerals ve Barrick Mining Corporation, Hindistan merkezli Vedanta Resources ile Çinli China Nonferrous Metal Mining Group gibi sektörün dev isimleri yer alıyor. Ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri merkezli International Resources Holding, Mopani Copper Mines şirketinin çoğunluk hissedarı olmak için milyar dolarlık taahhütlerde bulundu.
Benzer ekonomik dengesizliklerin ve maliyet sarmallarının dünya genelinde farklı sektörleri de etkilediği görülmektedir. Nitekim tarım ve gıda güvenliği alanında yaşanan maliyet artışları, benzer şekilde Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi’nden Maliyet Uyarısı gibi raporlarla gündeme gelmektedir. Benzer ekonomik dalgalanmalar, küresel ölçekte çalışanların ve üreticilerin gelir adaletini yeniden tartışmaya açmaktadır.
2031 Yılı İçin Üretim ve İstihdam Hedefleri
Dünya Bankası verilerine göre küresel bakır rezervlerinin yaklaşık yüzde 2’sini barındıran Zambiya, üretim kapasitesini katlamayı amaçlıyor. Hükümet, son yıllarda yıllık 1 milyon tonun altında seyreden bakır üretimini 2031 yılına kadar 3 milyon tona çıkarmayı hedefliyor. Planlama yalnızca ham madde ihracatına odaklanmıyor; aynı zamanda madenlerin ülke içinde işlenerek sanayi katma değerinin artırılması da amaçlanıyor.
Dünya Bankası ortaklığıyla yürütülen yeni stratejiler kapsamında, 2031’e kadar 250 bin kişilik doğrudan ve dolaylı istihdam yaratılması planlanıyor. Bu istihdamın 100 bininin doğrudan madencilik sektöründe, geri kalanının ise enerji, ulaşım ve yerel sanayi gibi yan kollarında gerçekleşmesi öngörülüyor. Öte yandan, artan yatırımların çevre üzerindeki olumsuz etkileri ve çalışanların çalışma koşullarının iyileştirilmesi gerektiği yönündeki eleştiriler sivil toplum kuruluşları tarafından dile getirilmeye devam ediyor.



