Gündem

Anayasa Mahkemesi Genelevlerin Yasal Dayanağını İptal Etti

Anayasa Mahkemesi, genelevlerin devlet denetiminde faaliyet göstermesini sağlayan 96 yıllık Umumi Hıfzıssıhha Kanunu hükmünün iptaline karar verdi.

OKUMA AYARLARI
Anayasa Mahkemesi Genelevlerin Yasal Dayanağını İptal Etti
Anayasa Mahkemesi Genelevlerin Yasal Dayanağını İptal Etti
📍 Konum: Ankara, Türkiye
⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 493
🕐 Son Güncelleme: 18.11.2026 15:09

📌 Öne Çıkan Başlıklar

  • Anayasa Mahkemesi (AYM), genelevlerin devlet gözetiminde faaliyet göstermesinin yasal zeminini oluşturan 96 yıllık kanun hükmünün iptaline oybirliğiyle karar verdi.
  • İptal edilen 24 Nisan 1930 tarihli Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 128. maddesi, bu mekanların ve çalışanların denetlenmesi için Sağlık ve İçişleri bakanlıklarına yetki veriyordu.
  • Kararın pratikte nasıl uygulanacağı ve yasal boşluğun nasıl doldurulacağı henüz netlik kazanmazken, süreç idari mahkemelerin başvurularıyla başladı.

Türkiye’de uzun yıllardır hukuk ve idare sisteminin bir parçası olan genelevlerin yasal altyapısını oluşturan kritik bir düzenleme, yüksek yargı kararıyla ortadan kalktı. Başkent Ankara, Türkiye genelindeki idari yargı süreçlerinin ardından konuyu değerlendiren Anayasa Mahkemesi (AYM), konuyla ilgili tarihi nitelikte bir karara imza attı.

17 Kasım 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, 24 Nisan 1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 128. maddesi tamamen iptal edildi. Söz konusu madde, Cumhuriyetin ilk yıllarında “umumi evler” olarak tanımlanan mekanların yasal tarifini yapıyor ve bu yerlerin devlet gözetimi ile denetimi altında faaliyet göstermesinin hukuki zeminini oluşturuyordu.

İptal Süreci Nasıl Başladı?

Yargı çevrelerinde geniş yankı uyandıran bu hukuki süreç, bazı konut ve işyerlerinin belirli sürelerle mühürlenmesine yönelik idari işlemlere karşı açılan iptal davalarıyla ivme kazandı. Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, Mardin 3. İdare Mahkemesi ve Danıştay 4. Dairesi, bu idari işlemlerin dayanağını oluşturan kanun maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle yüksek mahkemeye başvurdu.

Yapılan başvurularda, Sağlık Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığına verilen düzenleme yetkisinin sınırlarının kanun koyucu tarafından yeterince açık çizilmediği savunuldu. Ayrıca genelevlerin çalışma esasları ile çalışanların tabi olacağı temel hak ve koşulların çerçevesinin net bir şekilde kanunla belirlenmediği, bu durumun hukuki güvenlik ilkesini zedelediği kaydedildi. Türkiye’de son dönemde idari yargı alanında yaşanan bu gelişmeler, vatandaşların dijital hakları ve kamusal işlemlerindeki yenilikleri de akıllara getiriyor. Benzer şekilde, devlet dairelerindeki dijitalleşme hamleleri kapsamında milli uydu görüntüleri e-devlet üzerinden ücretsiz erişime açıldı gibi adımlar, kamusal şeffaflık tartışmalarını farklı bir boyuta taşıyor.

Anayasa Mahkemesinin Gerekçesi

Üç başvuruyu birleştirerek inceleyen Anayasa Mahkemesi, 16 Temmuz 2026 tarihli toplantısında oybirliğiyle iptal kararını aldı. Resmi Gazete’de yayımlanan kapsamlı gerekçede, söz konusu hükmün Anayasa’nın devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen 5. maddesi ile kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkını güvence altına alan 17. maddesine aykırı olduğu vurgulandı.

Kararda, hukuk sisteminde fuhuş ve genelev faaliyetlerinin devlet denetimi altında sürdürülebilmesinin tek yasal dayanağının itiraz konusu bu kural olduğuna dikkat çekildi. Yüksek mahkeme, kanuni çerçevenin yetersizliğini ve temel haklar bağlamındaki ihlalleri göz önüne alarak 96 yıllık hükmün hukuki geçerliliğini sonlandırdı.

Uygulamada Ne Değişecek?

Resmi Gazete’de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlükten kalkan bu hükmün pratikte doğuracağı sonuçlar merakla bekleniyor. Devlet gözetimindeki genelevlerin statüsünün ne olacağı, yerel yönetimlerin ve ilgili bakanlıkların bu karar sonrasında nasıl bir idari yol haritası izleyeceği henüz netlik kazanmadı. Hukukçular ve sivil toplum kuruluşları, kararın ardından doğabilecek hukuki boşlukların doldurulması için yeni yasal düzenlemelere ihtiyaç duyulabileceğine işaret ediyor. Türkiye genelindeki idari ve hukuki gelişmelerin yanı sıra, ülkemizin uluslararası alandaki yansımaları ve projeleri de yakından takip ediliyor. Öyle ki, BM, Türkiye’nin COPArt projesini gelecek zirvelere taşıyacak yönündeki gelişmeler de uluslararası arenadaki diğer önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor.

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yapımcı: eritir.com.tr