⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 376
🕐 Son Güncelleme: 18.11.2026 23:21
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Romanya vatandaşı bir avukat, AİHM’ye sunduğu dilekçede yapay zeka tarafından üretilmiş, gerçekte var olmayan sahte mahkeme kararları ve içtihatlar kullandı.
- Mahkeme süreci incelediğinde hatalı alıntıları fark etti; avukat savunmasında yapay zekadan yararlandığını itiraf etti ve durumu “hatalı alıntı” olarak tanımladı.
- AİHM Başkanı Mattias Guyomar, 13 Kasım’da alınan kararla avukata iki yıl boyunca mahkeme önünde temsil yetkisi yasağı getirdi.
Yapay zeka teknolojilerinin günlük hayatın her alanına entegre olması, hukuk dünyasında hem fırsatları hem de ciddi riskleri beraberinde getirdi. Son olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) nezdinde gerçekleşen bir olay, yapay zekanın doğrulanmadan kullanılmasının hukuki süreçlere verebileceği zararı gözler önüne serdi. Romanyalı bir avukatın, dava dilekçesinde yapay zeka destekli araçlarla oluşturulan sahte içtihatlar ve var olmayan mahkeme kararlarına yer vermesi, meslek hayatını karartan bir cezayla sonuçlandı.
Sahte İçtihatlar Dilekçeyi Geçersiz Kıldı
AİHM tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, Mahkeme dairesi dilekçeyi incelemeye aldığında hukuki metinlerde ciddi tutarsızlıklar tespit etti. Dilekçede yer alan bazı paragrafların ve atıf yapılan kararların gerçekte hiçbir mahkeme kaydında bulunmadığı anlaşıldı. Söz konusu durum, yargı süreçlerinde tıpkı Fed Tutanakları gibi ekonomik verilerin veya hukuki metinlerin doğruluğunun ne kadar kritik olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Mahkeme heyeti, bu tür bir “bilgi kirliliği” ile uğraşmanın yargı sürecini gereksiz yere uzattığını ve adaletin tecellisini geciktirdiğini vurguladı. Avukat, savunmasında söz konusu metinleri hazırlarken yapay zeka araçlarından destek aldığını itiraf etse de, bu durum cezadan kurtulmasına yetmedi. Hukuk dünyasında yaşanabilecek benzer mağduriyetleri önlemek adına toplumun bilinçlendirilmesi şarttır; tıpkı İgdaş’tan İstanbullulara Karbonmonoksit Zehirlenmesi Uyarısı gibi hayati bilgilendirmeler nasıl elzemse, hukuki verilerin doğrulanması da aynı titizliği gerektirmektedir.
İki Yıllık Mesleki Kısıtlama
AİHM Başkanı Mattias Guyomar, yaşanan bu istisnai durumu “yargı etiğine aykırı” olarak nitelendirdi. İlgili dairenin talebi doğrultusunda, 13 Kasım tarihinde alınan kararla avukata iki yıl süresince Mahkeme önünde müvekkillerini temsil etme ve hukuki yardım sağlama yasağı getirildi.
Bu karar, AİHM İç Tüzüğü’nün 44D maddesine dayandırıldı. Söz konusu madde, yargı organına sunulan materyallerin manipüle edilmesi veya güvenilirliğinin yitirilmesi gibi durumlarda, Mahkeme başkanına avukatları mesleki faaliyetlerden men etme yetkisi tanıyor. Hukukçuların teknolojik araçlara olan bağımlılığının arttığı bu dönemde, “yapay zeka hukuk” kullanımı konusunda daha sıkı denetim mekanizmalarının işletileceği sinyali verildi.
Dünya genelinde hukukçular, yapay zekanın sunduğu verilerin bir “kaynak” değil, sadece bir “öneri” olarak kabul edilmesi gerektiği konusunda hemfikir. AİHM’in bu kararı, teknolojinin hukuki altyapıda denetimsiz kullanımına karşı verilmiş en sert mesajlardan biri olarak kayıtlara geçti.



