⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 446
🕐 Son Güncelleme: 19.11.2026 13:44
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- SIPRI tarafından yayımlanan verilere göre, 2025 yılında İsrail’in askeri harcamaları 48,3 milyar dolar olurken, İran’ın harcamaları 7,4 milyar dolarda kaldı.
- Uzmanlar, İsrail’in ABD destekli ileri hava savunma ve hassas vuruş kapasitesine sahip olduğunu, İran’ın ise yaptırımlara karşı yerli füze ve İHA teknolojisine odaklandığını belirtiyor.
- İki ülke arasındaki 41 milyar dolarlık harcama farkı, bölgedeki jeopolitik güç dengelerinin farklı savunma doktrinleri üzerinden şekillendiğini ortaya koyuyor.
Küresel savunma sanayisi ve askeri harcamalar üzerine çalışmalarıyla bilinen Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), Orta Doğu’nun iki kritik aktörü olan İsrail ve İran arasındaki askeri harcama uçurumunu gözler önüne seren kapsamlı bir rapor yayımladı. 2025 yılı verilerini içeren rapora göre, İsrail askeri harcamalara 48,3 milyar dolar ayırırken, İran’ın aynı dönemdeki savunma bütçesi 7,4 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Farklı Savunma Doktrinleri: Teknolojiye Karşı Yerli Üretim
İsrail ve İran, yıllardır birbirlerinden tamamen farklı askeri stratejiler izliyor. İsrail, ABD ile olan stratejik ortaklığı sayesinde en gelişmiş savaş uçaklarına, yüksek teknolojili hava savunma sistemlerine ve hassas vuruş kabiliyetlerine erişim sağlıyor. Buna karşılık İran, uzun yıllardır uygulanan uluslararası yaptırımların gölgesinde, dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla yerli füze teknolojileri ve insansız hava aracı (İHA) üretimine ağırlık veriyor. Günümüzde yaşanan bölgesel askeri gerilimler, her iki ülkenin de bu kapasitelerini sahada test etmesine neden oluyor.
Uzman Görüşü: “Kapasite Farkı Oldukça Büyük”
SIPRI’nin silah transferleri araştırmacısı Zain Hussain, iki ülke arasındaki askeri farkı değerlendirirken teknolojinin odak noktasına dikkat çekiyor. Hussain, “İran, uzun menzilli füze ve İHA kapasitesiyle uzak hedefleri vurma konusunda belirli bir yetkinliğe sahip olsa da, İsrail çok katmanlı savunma sistemleri ve gelişmiş hava unsurlarıyla operasyonel olarak farklı bir kategoride yer alıyor” ifadelerini kullanıyor. Uzmanlara göre, askeri harcamalardaki 6,5 katlık farkın temelinde, İsrail’in savunma altyapısını modernize etmek için harcadığı devasa bütçeler yatıyor.
Öte yandan, siber güvenlik dünyasında da benzer bir teknolojik yarış gözlemleniyor. Tıpkı devletler arası savunma sistemlerinde olduğu gibi, kurumlar da dijital altyapılarını korumak adına büyük yatırımlar yapıyor; nitekim yakın zamanda gerçekleşen ve yapay zeka destekli siber saldırılar, savunma harcamalarının artık sadece fiziksel değil, dijital cephelerde de yoğunlaştığını kanıtlıyor.
Ekonomik Kısıtlar ve Stratejik Mecburiyetler
Emekli Albay ve Güvenlik ve Strateji Uzmanı İbrahim Keleş ise İran’ın füze teknolojisine yönelmesinin bir “tercih değil mecburiyet” olduğunu savunuyor. Keleş, İran’ın konvansiyonel hava gücüyle İsrail’e karşı rekabet edemediğini, bu yüzden nükleer silah ihtimali ve füze sistemleriyle bir “caydırıcılık dengesi” kurmaya çalıştığını belirtiyor. Ekonomik ambargolar nedeniyle bütçesini sınırlı tutmak zorunda kalan İran, küresel ekonomik dengeler içerisinde kendi savunma sanayisini ayakta tutmak için hibrit bir model izliyor.
Sonuç olarak, İsrail’in yüksek bütçeli savunma sistemi ile İran’ın asimetrik harp odaklı füze programı, Orta Doğu’daki güç dengesinin önümüzdeki yıllarda da bu iki eksen üzerinden şekillenmeye devam edeceğini gösteriyor.



