⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 390
🕐 Son Güncelleme: 20.11.2026 05:43
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- ABD Temsilciler Meclisi, İhracat Kontrol Reformu Yasası kapsamında Çin’e yönelik yapay zeka çipi ihracat lisans verilerini paylaştı.
- Nvidia ve AMD gibi devlerin başvuruları arasında Alibaba, Tencent ve Baidu gibi Çinli teknoloji şirketleri kritik yer tutuyor.
- BIS, 879 binden fazla çipin ihracatına onay verirken, bazı şirketlerin çipleri üçüncü taraflara yönlendirme riskleri tartışma konusu oldu.
ABD Temsilciler Meclisi, teknoloji dünyasında stratejik bir eşik olarak kabul edilen yapay zeka çipi ihracat süreçlerine ilişkin kritik verileri kamuoyuna duyurdu. İhracat Kontrol Reformu Yasası (ECRA) çerçevesindeki yetkilerini kullanan Meclis, Nvidia ve AMD gibi yarı iletken devlerinin Çin’e yönelik lisans başvurularını ve onaylanan satış detaylarını içeren raporu yayımladı. Bu hamle, küresel teknoloji rekabetinin ve ticaret savaşlarının yeni bir safhasını temsil ediyor.
Çinli Teknoloji Devlerinin Çip Talebi Artıyor
ABD Ticaret Bakanlığı’na bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS) tarafından komiteye sunulan rapor, Çin merkezli teknoloji şirketlerinin yapay zeka donanımlarına olan devasa ihtiyacını gözler önüne seriyor. Verilere göre, Çin’deki şirketlerin yapay zeka çipi temini için BIS’e toplamda 3,4 milyonun üzerinde lisans başvurusu yapıldığı belirtildi. Bu talepler arasında, ABD Savunma Bakanlığı’nın “Çin Askeri Şirketleri” listesinde yer alan kurumların payı oldukça yüksek.
Başvurular incelendiğinde, Alibaba ve bağlı iştiraklerine yönelik 948 bin 950 adetlik devasa bir talep dikkat çekiyor. Onu sırasıyla Tencent’e 150 bin, Baidu’ya 43 bin ve BYD’ye 4 bin adetlik çip gönderimi talepleri izliyor. Graham Allison’dan ABD ve Çin İlişkileri Hakkında Kritik Uyarı haberinde de vurgulandığı üzere, bu tür teknolojik kısıtlamalar iki ülke arasındaki jeopolitik dengeleri doğrudan etkiliyor.
Onaylanan İhracatlar ve Güvenlik Riskleri
BIS, yapılan 21 farklı lisans başvurusu kapsamında titiz bir inceleme yürüterek, 11 Mayıs 2026 tarihine kadar geçerli olacak şekilde 879 binden fazla çipin ihracatına, yeniden ihracatına veya ülke içindeki transferine onay verdi. Onaylanan bu miktar içerisinde Alibaba’ya 75 bin, Tencent’e 150 bin ve Baidu’ya 43 bin adetlik gönderimler yer alıyor. Küresel ölçekte yapay zeka merakı yükselirken, bu tür onayların stratejik önemi artıyor.
Ancak raporun en kritik bölümlerinden biri, güvenlik endişelerine ayrılmış durumda. Belgede; Maginfra, Beijing New Matrix Information Technologies ve Aivres Systems gibi şirketlerin, tedarik edilen çiplerin başka ülke veya kuruluşlara yönlendirilme riskine dair kamuoyuna yansıyan iddialar yer aldı. Bu şirketlerin bir kısmının, AMD’nin başvurularında da nihai alıcı olarak listelendiği görüldü. Öte yandan, Nvidia ve AMD, tüm lisans başvurularında söz konusu transferlerin yönlendirilme riskini “düşük” olarak değerlendirerek güvenlik protokollerinin yeterli olduğunu savundu.



