⏱️ Okuma Süresi: 2 dk
📝 Kelime: 443
🕐 Son Güncelleme: 20.11.2026 13:55
📌 Öne Çıkan Başlıklar
- Doğu Karadeniz yaylalarında yüzyıllardır sürüleri ayı ve kurtlara karşı koruyan Karadeniz çoban köpeğinin safkan nüfusu 50 civarına düştü.
- Farklı ırkların bölgeye girmesi, kontrolsüz eşleşmeler ve dişi popülasyonunun yetersizliği ırkın genetik yapısını tehdit ediyor.
- Uzmanlar ve yetiştiriciler, yerli ırkın tescil edilerek acilen koruma altına alınması ve genetik havuzun genişletilmesi gerektiğini belirtiyor.
Samsun’dan Artvin’e kadar uzanan Doğu Karadeniz’in zorlu coğrafyasında yüzyıllardır sürülerin en güvenilir bekçisi olan ve “Yaylaların Aslanları” olarak bilinen Karadeniz çoban köpeği, tarihten silinme riskiyle karşı karşıya kaldı. Trabzon, Rize, Giresun, Ordu ve Artvin yaylalarında yoğun kar ve şiddetli yağmura rağmen sürüsünü asla terk etmeyen bu yerel ırk, değişen hayvancılık alışkanlıkları ve dışarıdan gelen farklı köpek türleri nedeniyle eski popülasyonunu hızla kaybediyor.
Kafkas çoban köpekleriyle tarihi bir bağı bulunan ancak Sovyetler Birliği döneminde savaş ve bekçilik için geliştirilen türlerden farklı olarak tamamen sürü korumaya odaklanan bu özel ırkın safkan nüfusunun günümüzde 50’ye kadar gerilediği tahmin ediliyor. Bölgedeki üreticiler, yüzyıllardır dağ şartlarına mükemmel uyum sağlayan bu genetik mirasın korunması için yetkililerden ve ilgili derneklerden acil müdahale bekliyor.
Kangal Tercihi ve Kontrolsüz Eşleşmeler Irkın Özelliğini Bozdu
Trabzon Zerdava Köpeği Derneği Başkanı ve yerli ırk yetiştiricisi Serdar Ergün, Karadeniz çoban köpeğinin neslinin tükenme noktasına geldiğine dikkat çekti. Rusların geçmişteki savaşlarda kullandığı köpeklerin atası sayılan bu ırkın bölge iklimine tam uyum sağladığını belirten Ergün, yaylalarda artık eski ilginin kalmadığını vurguladı.
Yetiştirici Ergün, “Artık Karadeniz bölgesinde eskisi gibi bu köpeklere ilgi yok. Bunun bir sebebi Kangal köpeğinin bölgeye girişi oluyor. Sürü sahiplerinin Kangal’a yönelmesi ve farklı ırkların araya girmesiyle genetik bozulmalar yaşandı. Şu anda bölgede 50 civarında bu köpeğin orijinali bulunuyor. Bir an önce koruma altına alınarak üretilmesi, geliştirilmesi ve tescil edilmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı. Bölgedeki değişimler sadece hayvancılık sektörünü değil, aynı zamanda kırsal yaşamdaki diğer kritik alanları da etkiliyor. Tıpkı modern yaşamın getirdiği internet kullanımı uyarısı gibi, doğanın dengesini korumak adına da benzer tedbirlerin alınması hayati önem taşıyor.
Dişi Köpek Bulunamıyor, Risk Her Geçen Gün Büyüyor
Ağırlıkları 70 kilogramın üzerine çıkan, yoğun tüy ve keçe yapılarıyla sert hava koşullarına direnen bu köpeklerin 150-200 yıldır çobanlara yoldaşlık ettiğini belirten Ergün, ırkın devamlılığı önündeki en büyük engellerden birinin dişi popülasyonundaki azlık olduğunu ifade etti. Sürü sahiplerinin dişi köpekleri pek tercih etmemesi nedeniyle üretimde ciddi sıkıntılar yaşanıyor.
Zorlu coğrafi şartlarda hayatta kalma mücadelesi veren üreticiler ve korumacılar, bu eşsiz ırkın kurtarılması için kapsamlı bir envanter çalışması yapılmasını talep ediyor. Bölgedeki ekosistemin ve geleneksel yaylacılık kültürünün ayrılmaz bir parçası olan bu köpeklerin kurtarılması, gelecekteki nesiller için büyük bir sorumluluk olarak öne çıkıyor. Günümüzde tarım ve hayvancılık sektöründeki teknolojik yenilikler, örneğin MKE’nin yerli İHA sistemleri gibi projelerle desteklenirken, yerel ırkların korunması da biyolojik çeşitlilik açısından aynı derecede değerlidir.



